Is de oprichting of het gebruik van een vennootschap anno 2014 nog wel zinvol?

Na de lawine aan fiscale maatregelen die de regering Di Rupo in de loop van 2012 en 2013 op de Belgische ondernemingen afvuurde, vragen vele zelfstandigen zich af of het nog wel zin heeft om hun bedrijfsactiviteiten te organiseren door middel van een vennootschap. Door de (soms forse) verhoogde belastbare basis van de voordelen in natura en de stijging van de roerende voorheffing op dividenden en liquidatiebonus naar 25% zien immers velen daar het nut niet meer van in.

Sommige zelfstandigen gaan daarbij soms wel heel drastisch te werk en beslissen tot de onmiddellijke ontbinding van hun vennootschap om daarna hun activiteiten gewoon verder te zetten door middel van een eenmanszaak. Nogal vaak  gaat het om emotionele beslissingen waarbij vooral gefocust wordt op de verhoogde fiscale druk.

Hoog tijd dus om de voor- en nadelen van een eenmanszaak en vennootschap op een rij te zetten zodat u met de nodige kennis van zaken tot een beslissing kan komen.

Vennootschap of eenmanszaak: that’s the question
Het al dan niet kiezen voor een vennootschap en welke vennootschapsvorm u dan bij voorkeur kiest, is zeker geen exacte wetenschap. Het is eerder het afwegen van een aantal voor- en nadelen die sterk zullen afhangen van uw persoonlijke situatie.
Hou om te beginnen alvast rekening met de volgende belangrijkste principiële kenmerken van een eenmanszaak versus een vennootschap:

INF140-4

Op bovenstaande basiskenmerken bestaan een aantal uitzonderingen. Zo kan een eenmanszaak bijvoorbeeld ook door meerdere personen worden uitgeoefend onder de vorm van een feitelijke vereniging al is dat in de praktijk niet zo gebruikelijk.
In geval van een vennootschap wordt de hoofdelijke aansprakelijkheid van de aandeelhouders of vennoten   slechts beperkt tot hun kapitaalinbreng bij een BVBA, NV, CVBA en Comm.VA en is bovendien slechts relatief (oprichtersaansprakelijkheid, bestuurdersaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor fiscale en sociale schulden, …).

Soms zorgt de vereiste van een bepaald minimumkapitaal bij bepaalde vennootschapsvormen[5] voor een zekere terughoudendheid. Weet echter dat het vereiste minimumkapitaal niet altijd volledig van bij de start moet worden volgestort. Zo is een bedrag van 6.200 € reeds voldoende bij de oprichting van een BVBA met minstens twee vennoten[6].

De voornaamste voor- en nadelen van een eenmanszaak
De grootste voordelen voor wie opteert voor een eenmanszaak, kunnen als volgt worden samengevat:

  • Flexibeler in vergelijking met vennootschap
  • Minder formalistisch en dus kostenbesparend
  • Onmiddellijke beschikbaarheid van de liquide middelen in hoofde van de ondernemer
  • Beperktere administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
  • Eenvoudiger om stop te zetten

De belangrijkste nadelen van een eenmanszaak kunnen als volgt worden samengevat:

  • De zelfstandige staat in principe met zijn volledig persoonlijk vermogen borg bij faillissement van zijn of haar zaak[7]
  • Er bestaan minder aantrekkelijke mogelijkheden voor opvolging en overname van de zaak
  • Minder gemakkelijk om de bedrijfsactiviteiten te financieren
  • Winsten worden onderworpen aan een hoger belastingtarief vanaf een bepaald plafond
  • Hogere parafiscale druk (sociale bijdragen)
  • Minder optimalisatiemogelijkheden in vergelijking met een vennootschap

Of een eenmanszaak voor u al dan niet een interessante keuze is, hangt in eerste instantie af van hoe risicovol uw bedrijfsactiviteiten zijn en hoe hoog uw persoonlijk privévermogen is. Het heeft in principe ook geen zin om voor een vennootschap te kiezen indien uw winst vóór belasting slechts enkele (tien)duizenden euro’s bedraagt tenzij u met meerdere personen een activiteit wenst uit te oefenen.
Geval per geval moet worden bekeken of het fiscaal voordeel ook interessant is, maar als het volledig inkomen dat in de vennootschap binnenkomt, er ook als bezoldiging bijna integraal terug uit moet, is er bijna geen enkel fiscaal voordeel. Er wordt ook vaak vergeten dat er voor eenmanszaken eveneens een aantal interessante fiscale voordelen bestaan die de fiscale druk wat kunnen temperen, zoals:

  • Recht op investeringsaftrek voor nieuwe investeringen
  • Recht op belastingkrediet indien het beroepsvermogen van de eenmanszaak is aangegroeid in vergelijking met voorgaande jaren
  • Geen belastbare voordelen alle aard voor privégebruik van personenwagens en de gezinswoning (de kostenaftrek wordt immers beperkt tot het werkelijk beroepsgebruik)
  • Algemeen aftrekpercentage van 75% voor beroepsmatige autokosten en dat ongeacht de CO2-uitstoot van de wagen

Een eenmanszaak kan ook interessant zijn gedurende de eerste jaren nadat u beslist heeft om te proeven van het ondernemerschap mits het risico van de activiteiten beperkt is. U kan dan zonder veel formaliteiten en kosten uw zaak stopzetten indien blijkt dat het harde labeur en de vele hindernissen waar u ongetwijfeld mee zal worden geconfronteerd, niet voor u zijn weggelegd. Bevalt het ondernemerschap u toch en gaan de zaken zeer goed, dan kan u ten allen tijde nog beslissen om een vennootschap op te richten.

De voornaamste voor- en nadelen van een vennootschap
De belangrijkste voordelen om uw bedrijfsactiviteit uit te oefenen door middel van een vennootschap kunnen als volgt worden samengevat:

  • Mogelijkheid tot beperkte(re) aansprakelijkheid van de aandeelhouders/vennoten 
  • Een deel of alle aandelen kunnen worden overgedragen
  • Meer mogelijkheden voor pensioenvorming van de bedrijfsleider(s)
  • Meer vertrouwen bij "stakeholders" omwille van een grotere transparantie (publicatie jaarrekening, …)
  • Meer mogelijkheden tot fiscale optimalisatie

Vooral de beperkte aansprakelijkheid en de mogelijke fiscale optimalisaties pleiten in het voordeel van een vennootschap. Banken en externe financiers blijken in de praktijk ook sterker geneigd te zijn om kapitaal te verstrekken aan een vennootschap dan aan een eenmanszaak. Een vennootschap getuigt immers van meer professionaliteit en een hogere transparantie van de bedrijfsactiviteiten en bedrijfsresultaten.

Op fiscaal vlak zijn er veel meer optimalisatiemogelijkheden in vergelijking met een eenmanszaak. Zo kan de fiscale druk van de vennootschapswinsten bijvoorbeeld worden gemilderd door het storten van premies in een I.P.T.-verzekering (pensioenvorming), door te investeren in Tax Shelter, het maximaal benutten van de aftrek voor risicokapitaal op het gestorte kapitaal en de gereserveerde winsten, de aanleg van een investeringsreserve indien niet wordt geopteerd voor de aftrek voor risicokapitaal, … Ook in hoofde van de bedrijfsleiders kan de keuze voor een vennootschap leiden tot heel wat interessante optimalisaties zodat de belastingdruk en de sociale bijdragen bij hen privé worden geoptimaliseerd. 

Het participeren in een vennootschap kent uiteraard ook wel een aantal nadelen, zoals:

  • Hogere oprichtingskosten (notaris, financieel plan, eventueel bedrijfsrevisor bij inbreng persoonlijke goederen, …), al zijn die slechts eenmalig en op de lange duur te verwaarlozen
  • Hogere werkingskosten (meer administratie, dubbele boekhouding, …)
  • Meer formalisme (houden van algemene vergaderingen, aanstellen – en soms ontslaan – van bestuursorgaan, …)
  • Kosten van ontbinding en vereffening bij beëindiging van de activiteiten

Algemeen kunnen we besluiten dat het oprichten van een vennootschap ook vandaag nog fiscaal interessant kan zijn, zelfs al werden de fiscale voordelen door de regering Di Rupo wel ingeperkt. Maar vergeet niet de andere niet-fiscale aspecten, die een belangrijke rol kunnen spelen in de organisatie van uw beroepsactiviteiten zoals het afschermen (en verder opbouwen) van uw persoonlijk vermogen en het aantrekken van externe financiering voor het verwezenlijken van projecten.

Auteurs: Bart Vermoesen & Marc Ottevaere

De belangrijkste wijzigingen voor u opgelijst
Onroerende verhuur met btw | versie 2.0
Het wetsontwerp van 30 maart 2018 werd na advies van de Raad van State nog op diverse punten aangepast en op 31 juli 2018 ingediend bij het Parlement. Hieronder geven we de belangrijkste wijzigingen mee. Optie tot verhuring van gebouwen met btw  Basisvoorwaarden De basisvoorwaarden om de optie tot verhuur van een gebouw met btw te kunnen uitoefenen blijven ongewijzigd: Het moet g
Het verschil in behandeling wordt weggewerkt
VAA onroerende goederen: fiscus legt zich (voorlopig) neer bij rechtspraak
De FOD Financiën publiceerde op 15 mei 2018 een circulaire 2018/C/57 met betrekking tot de forfaitaire waardering van het voordeel van alle aard.
Een boeiende uiteenzetting rond MBI, opnieuw in oktober
Management Buy-In: spannend én uitdagend
Op Donderdag 7 juni organiseerde Moore Stephens Belgium in de Drongense S.M.A.K lounge, in samen werking met 3W Executive Interim Management alsook met onze partners Sherpa Law en het Business Coaches Network, een interactieve lezing omtrent Management Buy-In (MBI). Filip Van de Vliet kwam zijn persoonlijke Management Buy-In ervaring delen. Lars Raedschelders gaf meer duiding over de financieri
De vastgoedplanning verkeert in woelige wateren
Waardering vruchtgebruik: in volle (R)evolutie?
Er wordt de laatste jaren veel gezegd en geschreven over de waardering van vruchtgebruik en waar het fiscale schoentje knelt. Hieronder geven we een overzicht van de problematiek inzake waardering, de huidige tendensen  en  werpen we ook een blik op toekomstige vastgoedplanning. Waardering vruchtgebruik Waardering van vruchtgebruik: een wereld in verandering Vruchtgebruik is één
De 'use and enjoyment' regels concreet toegelicht
Goederenvervoer en daarmee nauw samenhangende diensten: nieuwe regels verduidelijkt in een circulaire
Op 31 oktober 2017 werd (oud) KB nr. 57, dat handelt over de plaats van de dienst voor goederenvervoerdiensten en daarmee samenhangende diensten, vervangen door een nieuw KB.  Dat KB trad in werking op 23 november 2017. Het verduidelijkt het oude KB deels en voert daarnaast een nieuwe regel in. Teneinde de (nieuwe) regels te verduidelijken en te bespreken, heeft de fiscus op 31 mei 2018 in da
Krachtlijnen
Belangrijke wijzigingen in de verplichtingen voor maatschappen
De op 27 april 2018 gepubliceerde wet over de hervorming van het ondernemingsrecht brengt een aantal wijzigingen aan in het wetboek van vennootschappen en in het wetboek van economisch recht. Deze nieuwe regelgeving treedt in werking op 1 november 2018. Ook voor de maatschappen zullen er  enkele regels wijzigen. Hoewel er nog verduidelijkingen zullen worden gepubliceerd, geven wij hieronder r
UBO (Ultimate Beneficial Owner): de uiteindelijke begunstigden
Het UBO-register: nieuwe informatieverplichtingen op komst voor het bestuursorgaan van uw vennootschap
Door invoeging van artikelen 14/1 en 14/2 in het Wetboek van vennootschappen zijn alle vennootschappen er voortaan toe gehouden toereikende, accurate en actuele informatie over hun "uiteindelijke begunstigden" (ook wel “Ultimate Beneficial Owner” of “UBO” genoemd) in te winnen en bij te houden en te registreren in het nieuwe “UBO-register”: een centraal register waarin gegevens worde
De krachtlijnen op een rijtje
Onroerende verhuur met btw: vanaf 1 oktober 2018!
  Hoewel het nog maar een wetsontwerp is en dus nog onderhevig kan zijn aan wijzigingen, willen we toch al de krachtlijnen meegeven van de nakende revolutie in het btw landschap: onroerende verhuur met optie tot onderwerping aan btw. Historiek Van oudsher is de verhuur van onroerende goederen in principe vrijgesteld van btw (artikel 44 §3, 2° W.BTW). Er zijn slechts enkele, spe
De invoering van het huwelijksvermogensrecht
Einde van het finaal verrekenbeding of alsnog nieuw leven?
Over het finaal verrekenbeding is de laatste jaren al veel stof opgewaaid. Nadat het Hof van Cassatie in 2017 besliste in het voordeel van de belastingplichtige dat de vordering aftrekbaar was in het kader van de verschuldigde successierechten, heeft de Vlaamse decreetgever de fiscus een handje toegestoken door middel van een wetswijziging. 1. Wat is een finaal verrekenbeding en hoe werkt
Sneller systeemrisico's detecteren
Zonder Legal Entity Identifier doet uw bedrijf geen beurstransacties in 2018
Sinds 3 januari 2018 dient elke rechtspersoon die financiële instrumenten aan-of verkoopt te beschikken over een Legal Entity Identifier of kort LEI. 1. Legal Entity Identifier Een LEI is een unieke alfanumerieke code met 20 tekens waarmee elke juridische entiteit die actief is op de (al dan niet internationale) financiële markten op snelle wijze kan worden geïdentificeerd. De LEI st
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief