Is de oprichting of het gebruik van een vennootschap anno 2014 nog wel zinvol?

Na de lawine aan fiscale maatregelen die de regering Di Rupo in de loop van 2012 en 2013 op de Belgische ondernemingen afvuurde, vragen vele zelfstandigen zich af of het nog wel zin heeft om hun bedrijfsactiviteiten te organiseren door middel van een vennootschap. Door de (soms forse) verhoogde belastbare basis van de voordelen in natura en de stijging van de roerende voorheffing op dividenden en liquidatiebonus naar 25% zien immers velen daar het nut niet meer van in.

Sommige zelfstandigen gaan daarbij soms wel heel drastisch te werk en beslissen tot de onmiddellijke ontbinding van hun vennootschap om daarna hun activiteiten gewoon verder te zetten door middel van een eenmanszaak. Nogal vaak  gaat het om emotionele beslissingen waarbij vooral gefocust wordt op de verhoogde fiscale druk.

Hoog tijd dus om de voor- en nadelen van een eenmanszaak en vennootschap op een rij te zetten zodat u met de nodige kennis van zaken tot een beslissing kan komen.

Vennootschap of eenmanszaak: that’s the question
Het al dan niet kiezen voor een vennootschap en welke vennootschapsvorm u dan bij voorkeur kiest, is zeker geen exacte wetenschap. Het is eerder het afwegen van een aantal voor- en nadelen die sterk zullen afhangen van uw persoonlijke situatie.
Hou om te beginnen alvast rekening met de volgende belangrijkste principiële kenmerken van een eenmanszaak versus een vennootschap:

INF140-4

Op bovenstaande basiskenmerken bestaan een aantal uitzonderingen. Zo kan een eenmanszaak bijvoorbeeld ook door meerdere personen worden uitgeoefend onder de vorm van een feitelijke vereniging al is dat in de praktijk niet zo gebruikelijk.
In geval van een vennootschap wordt de hoofdelijke aansprakelijkheid van de aandeelhouders of vennoten   slechts beperkt tot hun kapitaalinbreng bij een BVBA, NV, CVBA en Comm.VA en is bovendien slechts relatief (oprichtersaansprakelijkheid, bestuurdersaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor fiscale en sociale schulden, …).

Soms zorgt de vereiste van een bepaald minimumkapitaal bij bepaalde vennootschapsvormen[5] voor een zekere terughoudendheid. Weet echter dat het vereiste minimumkapitaal niet altijd volledig van bij de start moet worden volgestort. Zo is een bedrag van 6.200 € reeds voldoende bij de oprichting van een BVBA met minstens twee vennoten[6].

De voornaamste voor- en nadelen van een eenmanszaak
De grootste voordelen voor wie opteert voor een eenmanszaak, kunnen als volgt worden samengevat:

  • Flexibeler in vergelijking met vennootschap
  • Minder formalistisch en dus kostenbesparend
  • Onmiddellijke beschikbaarheid van de liquide middelen in hoofde van de ondernemer
  • Beperktere administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
  • Eenvoudiger om stop te zetten

De belangrijkste nadelen van een eenmanszaak kunnen als volgt worden samengevat:

  • De zelfstandige staat in principe met zijn volledig persoonlijk vermogen borg bij faillissement van zijn of haar zaak[7]
  • Er bestaan minder aantrekkelijke mogelijkheden voor opvolging en overname van de zaak
  • Minder gemakkelijk om de bedrijfsactiviteiten te financieren
  • Winsten worden onderworpen aan een hoger belastingtarief vanaf een bepaald plafond
  • Hogere parafiscale druk (sociale bijdragen)
  • Minder optimalisatiemogelijkheden in vergelijking met een vennootschap

Of een eenmanszaak voor u al dan niet een interessante keuze is, hangt in eerste instantie af van hoe risicovol uw bedrijfsactiviteiten zijn en hoe hoog uw persoonlijk privévermogen is. Het heeft in principe ook geen zin om voor een vennootschap te kiezen indien uw winst vóór belasting slechts enkele (tien)duizenden euro’s bedraagt tenzij u met meerdere personen een activiteit wenst uit te oefenen.
Geval per geval moet worden bekeken of het fiscaal voordeel ook interessant is, maar als het volledig inkomen dat in de vennootschap binnenkomt, er ook als bezoldiging bijna integraal terug uit moet, is er bijna geen enkel fiscaal voordeel. Er wordt ook vaak vergeten dat er voor eenmanszaken eveneens een aantal interessante fiscale voordelen bestaan die de fiscale druk wat kunnen temperen, zoals:

  • Recht op investeringsaftrek voor nieuwe investeringen
  • Recht op belastingkrediet indien het beroepsvermogen van de eenmanszaak is aangegroeid in vergelijking met voorgaande jaren
  • Geen belastbare voordelen alle aard voor privégebruik van personenwagens en de gezinswoning (de kostenaftrek wordt immers beperkt tot het werkelijk beroepsgebruik)
  • Algemeen aftrekpercentage van 75% voor beroepsmatige autokosten en dat ongeacht de CO2-uitstoot van de wagen

Een eenmanszaak kan ook interessant zijn gedurende de eerste jaren nadat u beslist heeft om te proeven van het ondernemerschap mits het risico van de activiteiten beperkt is. U kan dan zonder veel formaliteiten en kosten uw zaak stopzetten indien blijkt dat het harde labeur en de vele hindernissen waar u ongetwijfeld mee zal worden geconfronteerd, niet voor u zijn weggelegd. Bevalt het ondernemerschap u toch en gaan de zaken zeer goed, dan kan u ten allen tijde nog beslissen om een vennootschap op te richten.

De voornaamste voor- en nadelen van een vennootschap
De belangrijkste voordelen om uw bedrijfsactiviteit uit te oefenen door middel van een vennootschap kunnen als volgt worden samengevat:

  • Mogelijkheid tot beperkte(re) aansprakelijkheid van de aandeelhouders/vennoten 
  • Een deel of alle aandelen kunnen worden overgedragen
  • Meer mogelijkheden voor pensioenvorming van de bedrijfsleider(s)
  • Meer vertrouwen bij "stakeholders" omwille van een grotere transparantie (publicatie jaarrekening, …)
  • Meer mogelijkheden tot fiscale optimalisatie

Vooral de beperkte aansprakelijkheid en de mogelijke fiscale optimalisaties pleiten in het voordeel van een vennootschap. Banken en externe financiers blijken in de praktijk ook sterker geneigd te zijn om kapitaal te verstrekken aan een vennootschap dan aan een eenmanszaak. Een vennootschap getuigt immers van meer professionaliteit en een hogere transparantie van de bedrijfsactiviteiten en bedrijfsresultaten.

Op fiscaal vlak zijn er veel meer optimalisatiemogelijkheden in vergelijking met een eenmanszaak. Zo kan de fiscale druk van de vennootschapswinsten bijvoorbeeld worden gemilderd door het storten van premies in een I.P.T.-verzekering (pensioenvorming), door te investeren in Tax Shelter, het maximaal benutten van de aftrek voor risicokapitaal op het gestorte kapitaal en de gereserveerde winsten, de aanleg van een investeringsreserve indien niet wordt geopteerd voor de aftrek voor risicokapitaal, … Ook in hoofde van de bedrijfsleiders kan de keuze voor een vennootschap leiden tot heel wat interessante optimalisaties zodat de belastingdruk en de sociale bijdragen bij hen privé worden geoptimaliseerd. 

Het participeren in een vennootschap kent uiteraard ook wel een aantal nadelen, zoals:

  • Hogere oprichtingskosten (notaris, financieel plan, eventueel bedrijfsrevisor bij inbreng persoonlijke goederen, …), al zijn die slechts eenmalig en op de lange duur te verwaarlozen
  • Hogere werkingskosten (meer administratie, dubbele boekhouding, …)
  • Meer formalisme (houden van algemene vergaderingen, aanstellen – en soms ontslaan – van bestuursorgaan, …)
  • Kosten van ontbinding en vereffening bij beëindiging van de activiteiten

Algemeen kunnen we besluiten dat het oprichten van een vennootschap ook vandaag nog fiscaal interessant kan zijn, zelfs al werden de fiscale voordelen door de regering Di Rupo wel ingeperkt. Maar vergeet niet de andere niet-fiscale aspecten, die een belangrijke rol kunnen spelen in de organisatie van uw beroepsactiviteiten zoals het afschermen (en verder opbouwen) van uw persoonlijk vermogen en het aantrekken van externe financiering voor het verwezenlijken van projecten.

Het verdere verloop van de relatie tussen het VK, de EU en de EER
Welke impact heeft de Brexit op uw vennootschapsbelasting?
Op vandaag hoort het Verenigd Koninkrijk (VK) nog steeds tot de Europese Unie (EU) evenals tot de Europese Economische Ruimte (EER). Intussen kreeg het VK namelijk tot ten laatste 31 oktober 2019 de tijd om de Brexit te realiseren. Dit betekent dan ook dat grensoverschrijdende transacties die met het VK worden verricht nog steeds binnen het toepassingsgebied van de Europese richtlijnen vallen. Na
Minder streng circulaire voor horecasector
Nieuw circulaire voor BTW tarief bij restaurant- en cateringdiensten
Op 1 januari 2010 werd het btw tarief voor restaurant- en cateringdiensten verlaagd naar 12%. Dit tarief geldt enkel voor het eten. De dranken (ook de niet-alcoholische en de koffie en thee) zijn nog onderworpen aan het standaard btw-tarief van 21%. De Administratie publiceerde op 23 december 2009 een toelichting waarin ze besprak hoe een enige prijs voor een menu (inclusief drank) voor het bepale
Wordt uw bestuurdersaansprakelijkheid eindelijk beperkt?
Bestuurdersaansprakelijkheid in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Wordt uw bestuurdersaansprakelijkheid eindelijk beperkt onder het nieuwe WVV? Het nieuw Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) werd, na een hobbelig parcours te hebben doorlopen, op 28 februari 2019 gestemd in de Kamer. Een van de meest in het oog springende vernieuwingen die het WVV doorvoert is de invoering van een beperking op de bestuurdersaansprakelijkheid in artikel 2:57. Va
Voortaan ook ‘hoge’ forfaitaire kostenaftrek voor zelfstandigen.
Aangifteformulier personenbelasting AJ 2019: enkele nieuwigheden toegelicht
Voortaan ook ‘hoge’ forfaitaire kostenaftrek voor zelfstandigen en andere wijzigingen. Het nieuwe aangifteformulier personenbelasting voor aanslagjaar 2019 werd op 7 april gepubliceerd, het startschot voor de jaarlijkse aangifterace is dus gegeven. Voor de Vlaamse aangifte zijn er “slechts” 6 codes bijgekomen en voor de Waalse en de Brusselse aangifte telkens “slechts” 7 codes. Toch
Heeft het nieuw ondernemingsbegrip gevolgen voor u?
Ruimere inschrijvingsplicht in de KBO – verduidelijking voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
In een vorig artikel lichtten we al toe dat de invoering van het begrip ‘onderneming’ in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) ook gevolgen heeft voor de inschrijving in de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen). Hier willen we dieper ingaan op de inschrijvingsplicht voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid.  Gevolg verruimd ondernemingsbegrip  Door h
Voelbare gevolgen op fiscaal vlak
Impact van de Brexit op de registratie- en erfbelasting
De spanning in het Verenigd Koninkrijk is te snijden. De initiële datum van de Brexit, 29 maart 2019, werd inmiddels opgeschoven. Naargelang er een akkoord wordt goedgekeurd of niet op 29 maart, wordt de datum van de Brexit opgeschoven naar 12 april in geval van een harde Brexit (zonder akkoord) en naar 22 mei in geval van een zachte Brexit (met akkoord). Het is een evidentie dat de Brexit z
Een versoepeling voor KMO's
Nieuwe interestaftrekbeperking biedt vooral ook opportuniteiten
Als onderdeel van de hervorming van de vennootschapsbelasting van eind 2017 werd ook een nieuwe interestaftrekbeperking ingevoerd.
Enkele belangrijke tijdstippen uitgelicht
Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Reeds geruime tijd werd het nieuwe vennootschaps- en verenigingsrecht aangekondigd en op 28 februari 2019 werd de wet goedgekeurd door de Kamer. Hieronder geven we een korte toelichting over enkele belangrijke tijdstippen die gepaard gaan met de inwerkingtreding van deze nieuwe wetgeving.   Invoering van de nieuwe wetgeving  De wet tot invoering van het Wetboek van Ven
Vanaf 1 mei 2019
Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen goedgekeurd
Op 28 februari 2019 heeft de Kamer het langverwachte Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (afgekort WVV) dan toch goedgekeurd. Vanaf 1 mei 2019 heeft ons land bijgevolg een nieuw vennootschapsrecht. Het huidige Wetboek van Vennootschappen - dat reeds van 7 mei 1999 dateert – is niet langer aangepast aan de hedendaagse behoeften van het bedrijfsleven. Met het WVV tracht de wetgever Belg
De revival van opstal
Opstal als stealth-vruchtgebruik?
Recent werd een opmerkelijk arrest door het Hof van Beroep van Brussel geveld inzake de belasting van te goedkope natrekking bij opstal (23 januari 2019). Ook in het verleden waren hier al een aantal uitspraken over gedaan (zie onder meer het Hof te Gent van 31 oktober 2017). De interesse omtrent het einde van opstal bestaat duidelijk bij de fiscus en de beide arresten tonen ook aan dat er soms we
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Word jij onze nieuwe collega?

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief