Is de oprichting of het gebruik van een vennootschap anno 2014 nog wel zinvol?

Na de lawine aan fiscale maatregelen die de regering Di Rupo in de loop van 2012 en 2013 op de Belgische ondernemingen afvuurde, vragen vele zelfstandigen zich af of het nog wel zin heeft om hun bedrijfsactiviteiten te organiseren door middel van een vennootschap. Door de (soms forse) verhoogde belastbare basis van de voordelen in natura en de stijging van de roerende voorheffing op dividenden en liquidatiebonus naar 25% zien immers velen daar het nut niet meer van in.

Sommige zelfstandigen gaan daarbij soms wel heel drastisch te werk en beslissen tot de onmiddellijke ontbinding van hun vennootschap om daarna hun activiteiten gewoon verder te zetten door middel van een eenmanszaak. Nogal vaak  gaat het om emotionele beslissingen waarbij vooral gefocust wordt op de verhoogde fiscale druk.

Hoog tijd dus om de voor- en nadelen van een eenmanszaak en vennootschap op een rij te zetten zodat u met de nodige kennis van zaken tot een beslissing kan komen.

Vennootschap of eenmanszaak: that’s the question
Het al dan niet kiezen voor een vennootschap en welke vennootschapsvorm u dan bij voorkeur kiest, is zeker geen exacte wetenschap. Het is eerder het afwegen van een aantal voor- en nadelen die sterk zullen afhangen van uw persoonlijke situatie.
Hou om te beginnen alvast rekening met de volgende belangrijkste principiële kenmerken van een eenmanszaak versus een vennootschap:

INF140-4

Op bovenstaande basiskenmerken bestaan een aantal uitzonderingen. Zo kan een eenmanszaak bijvoorbeeld ook door meerdere personen worden uitgeoefend onder de vorm van een feitelijke vereniging al is dat in de praktijk niet zo gebruikelijk.
In geval van een vennootschap wordt de hoofdelijke aansprakelijkheid van de aandeelhouders of vennoten   slechts beperkt tot hun kapitaalinbreng bij een BVBA, NV, CVBA en Comm.VA en is bovendien slechts relatief (oprichtersaansprakelijkheid, bestuurdersaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor fiscale en sociale schulden, …).

Soms zorgt de vereiste van een bepaald minimumkapitaal bij bepaalde vennootschapsvormen[5] voor een zekere terughoudendheid. Weet echter dat het vereiste minimumkapitaal niet altijd volledig van bij de start moet worden volgestort. Zo is een bedrag van 6.200 € reeds voldoende bij de oprichting van een BVBA met minstens twee vennoten[6].

De voornaamste voor- en nadelen van een eenmanszaak
De grootste voordelen voor wie opteert voor een eenmanszaak, kunnen als volgt worden samengevat:

  • Flexibeler in vergelijking met vennootschap
  • Minder formalistisch en dus kostenbesparend
  • Onmiddellijke beschikbaarheid van de liquide middelen in hoofde van de ondernemer
  • Beperktere administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
  • Eenvoudiger om stop te zetten

De belangrijkste nadelen van een eenmanszaak kunnen als volgt worden samengevat:

  • De zelfstandige staat in principe met zijn volledig persoonlijk vermogen borg bij faillissement van zijn of haar zaak[7]
  • Er bestaan minder aantrekkelijke mogelijkheden voor opvolging en overname van de zaak
  • Minder gemakkelijk om de bedrijfsactiviteiten te financieren
  • Winsten worden onderworpen aan een hoger belastingtarief vanaf een bepaald plafond
  • Hogere parafiscale druk (sociale bijdragen)
  • Minder optimalisatiemogelijkheden in vergelijking met een vennootschap

Of een eenmanszaak voor u al dan niet een interessante keuze is, hangt in eerste instantie af van hoe risicovol uw bedrijfsactiviteiten zijn en hoe hoog uw persoonlijk privévermogen is. Het heeft in principe ook geen zin om voor een vennootschap te kiezen indien uw winst vóór belasting slechts enkele (tien)duizenden euro’s bedraagt tenzij u met meerdere personen een activiteit wenst uit te oefenen.
Geval per geval moet worden bekeken of het fiscaal voordeel ook interessant is, maar als het volledig inkomen dat in de vennootschap binnenkomt, er ook als bezoldiging bijna integraal terug uit moet, is er bijna geen enkel fiscaal voordeel. Er wordt ook vaak vergeten dat er voor eenmanszaken eveneens een aantal interessante fiscale voordelen bestaan die de fiscale druk wat kunnen temperen, zoals:

  • Recht op investeringsaftrek voor nieuwe investeringen
  • Recht op belastingkrediet indien het beroepsvermogen van de eenmanszaak is aangegroeid in vergelijking met voorgaande jaren
  • Geen belastbare voordelen alle aard voor privégebruik van personenwagens en de gezinswoning (de kostenaftrek wordt immers beperkt tot het werkelijk beroepsgebruik)
  • Algemeen aftrekpercentage van 75% voor beroepsmatige autokosten en dat ongeacht de CO2-uitstoot van de wagen

Een eenmanszaak kan ook interessant zijn gedurende de eerste jaren nadat u beslist heeft om te proeven van het ondernemerschap mits het risico van de activiteiten beperkt is. U kan dan zonder veel formaliteiten en kosten uw zaak stopzetten indien blijkt dat het harde labeur en de vele hindernissen waar u ongetwijfeld mee zal worden geconfronteerd, niet voor u zijn weggelegd. Bevalt het ondernemerschap u toch en gaan de zaken zeer goed, dan kan u ten allen tijde nog beslissen om een vennootschap op te richten.

De voornaamste voor- en nadelen van een vennootschap
De belangrijkste voordelen om uw bedrijfsactiviteit uit te oefenen door middel van een vennootschap kunnen als volgt worden samengevat:

  • Mogelijkheid tot beperkte(re) aansprakelijkheid van de aandeelhouders/vennoten 
  • Een deel of alle aandelen kunnen worden overgedragen
  • Meer mogelijkheden voor pensioenvorming van de bedrijfsleider(s)
  • Meer vertrouwen bij "stakeholders" omwille van een grotere transparantie (publicatie jaarrekening, …)
  • Meer mogelijkheden tot fiscale optimalisatie

Vooral de beperkte aansprakelijkheid en de mogelijke fiscale optimalisaties pleiten in het voordeel van een vennootschap. Banken en externe financiers blijken in de praktijk ook sterker geneigd te zijn om kapitaal te verstrekken aan een vennootschap dan aan een eenmanszaak. Een vennootschap getuigt immers van meer professionaliteit en een hogere transparantie van de bedrijfsactiviteiten en bedrijfsresultaten.

Op fiscaal vlak zijn er veel meer optimalisatiemogelijkheden in vergelijking met een eenmanszaak. Zo kan de fiscale druk van de vennootschapswinsten bijvoorbeeld worden gemilderd door het storten van premies in een I.P.T.-verzekering (pensioenvorming), door te investeren in Tax Shelter, het maximaal benutten van de aftrek voor risicokapitaal op het gestorte kapitaal en de gereserveerde winsten, de aanleg van een investeringsreserve indien niet wordt geopteerd voor de aftrek voor risicokapitaal, … Ook in hoofde van de bedrijfsleiders kan de keuze voor een vennootschap leiden tot heel wat interessante optimalisaties zodat de belastingdruk en de sociale bijdragen bij hen privé worden geoptimaliseerd. 

Het participeren in een vennootschap kent uiteraard ook wel een aantal nadelen, zoals:

  • Hogere oprichtingskosten (notaris, financieel plan, eventueel bedrijfsrevisor bij inbreng persoonlijke goederen, …), al zijn die slechts eenmalig en op de lange duur te verwaarlozen
  • Hogere werkingskosten (meer administratie, dubbele boekhouding, …)
  • Meer formalisme (houden van algemene vergaderingen, aanstellen – en soms ontslaan – van bestuursorgaan, …)
  • Kosten van ontbinding en vereffening bij beëindiging van de activiteiten

Algemeen kunnen we besluiten dat het oprichten van een vennootschap ook vandaag nog fiscaal interessant kan zijn, zelfs al werden de fiscale voordelen door de regering Di Rupo wel ingeperkt. Maar vergeet niet de andere niet-fiscale aspecten, die een belangrijke rol kunnen spelen in de organisatie van uw beroepsactiviteiten zoals het afschermen (en verder opbouwen) van uw persoonlijk vermogen en het aantrekken van externe financiering voor het verwezenlijken van projecten.

Auteurs: Bart Vermoesen & Marc Ottevaere

Beperking van het aantal vennootschapsvormen
Help, mijn vennootschapsvorm bestaat binnenkort niet meer!
Het WVV is op komst Op 4 juni 2018 werd het “wetsontwerp tot invoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen” ingediend in de kamer, waarmee we aan de vooravond staan van de grootste hervorming van het vennootschapsrecht sinds de invoering van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen de dato 30 november 1935. Deze grondige hervorming van het vennootschapsrecht g
Wat zijn de gevolgen?
Vlabel teruggefloten door Raad van State inzake de gesplitste verkrijging en inschrijving van blote eigendom en vruchtgebruik
Na een jarenlange betwisting tussen belastingplichtigen en Vlabel, heeft de Raad van State het standpunt van Vlabel vernietigd.
Één van de actiepunten van de ATAD-richtlijn
Impact invoering Belgische CFC wetgeving: de facto verstrenging van de transfer pricing regels?
Vanaf 1 januari 2019 (aanslagjaar 2020) zal in België, omwille van de implementatie van de ATAD-richtlijn1, de nieuw te introduceren CFC-regel in werking treden. Deze nieuwe wetgeving dient in het ruimere kader van het Zomerakkoord en de hervormingen in de Belgische vennootschapsbelasting geplaatst te worden, die net zoals de CFC-wetgeving mede voortvloeien uit de reeds ruim besproken implementat
Een kort overzicht
Wat te verwachten op (nationaal) btw-vlak?
Ondanks het feit dat velen onder ons nog in zomer(-vakantie)modus verkeren, staan we in dit artikel graag toch al eens even stil bij de btw-wijzigingen die we (mogelijks) in de nabije toekomst mogen verwachten. Het betreft hier een kort overzicht. Voor een diepgaandere toelichting kunnen jullie uiteraard steeds contact opnemen met ons btw-team.  Vouchers (1 januari 2019)  In juni 201
Is uw organisatie meldingsplichtig?
Goed begonnen is half werk: Bereid uw organisatie voor op de go live van het UBO-register
Op 31 oktober 2018 gaat het register van uiteindelijke begunstigden (het “UBO-register”) live. Wij overlopen voor u waar uw organisatie mee rekening moet houden. 
Afhankelijk van de aard en herhaling van de overtreding
Boeteschalen vastgelegd voor de niet-naleving van de transfer pricing documentatieplicht
Vanaf aanslagjaar 2017, meer bepaald sinds de inwerkingtreding van de verplichte transfer pricing documentatieplicht, werd onmiddellijk opgenomen dat er vanaf een tweede overtreding waarbij men niet voldoet aan de transfer pricing verplichtingen een boete kan opgelegd worden gaande  van 1.250 EUR tot 25.000 EUR (Artikel 445, §3 Wetboek Inkomstenbelastingen 1992). De schalen van de administra
Brexit, e-commerce & VAT action plan komen aan bod
Verwachte wijzigingen op internationaal btw-vlak
In vorige editie hebben we de te verwachten wijzigingen op nationaal btw- vlak besproken en in dit artikel gaan we kort stilstaan bij de btw- wijzigingen die verwacht worden op internationaal gebied.                Brexit  In principe zouden we op 30 maart 2019 werkelijk kunnen spreken van een ‘Brexit’. Het Ver
Er worden maar liefst 31 vragen beantwoord
FAQ rond de aftrek voor innovatie-inkomsten gepubliceerd
Op 26 juli 2018 publiceerde de FOD Financiën op Fisconet - u kan zich gratis registreren om de FAQ te raadplegen - de langverwachte FAQ met betrekking tot de aftrek voor innovatie-inkomsten. Sinds de wet van 9 februari 2017 tot invoering van de aftrek voor innovatie-inkomsten volgt aldus nu de eerste bijkomende commentaar bij de wetsbepalingen van art. 205/1 t.e.m. 205/4 Wetboek Inkomsten
De belangrijkste wijzigingen voor u opgelijst
Onroerende verhuur met btw | versie 2.0
Het wetsontwerp van 30 maart 2018 werd na advies van de Raad van State nog op diverse punten aangepast en op 31 juli 2018 ingediend bij het Parlement. Hieronder geven we de belangrijkste wijzigingen mee. Optie tot verhuring van gebouwen met btw  Basisvoorwaarden De basisvoorwaarden om de optie tot verhuur van een gebouw met btw te kunnen uitoefenen blijven ongewijzigd: Het moet g
Het verschil in behandeling wordt weggewerkt
VAA onroerende goederen: fiscus legt zich (voorlopig) neer bij rechtspraak
De FOD Financiën publiceerde op 15 mei 2018 een circulaire 2018/C/57 met betrekking tot de forfaitaire waardering van het voordeel van alle aard.
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief