De nieuwe aftrek voor innovatie-inkomsten toegelicht

Naar aanleiding van het BEPS-actieplan diende België zijn bestaande aftrek voor octrooi-inkomsten te toetsen aan de principes uit de OESO-aanbevelingen en de nodige hervormingen door te voeren tegen 30 juni 2016. Naar aanleiding van deze operatie werd de bestaande aftrek voor octrooi-inkomsten afgeschaft en vervangen door de nieuwe aftrek voor innovatie-inkomsten.

Korte historiek
De zomer van 2016 luidde het einde in van het Belgische fiscale gunstregime voor inkomsten uit intellectuele eigendomsrechten zoals we dit tot dan kenden. Dankzij dit gunstregime, de zogenaamde ‘aftrek voor octrooi-inkomsten’ konden ondernemingen 80% van hun bruto-inkomsten uit octrooien in mindering brengen van hun winst van het belastbaar tijdperk. De belasting op deze octrooi-inkomsten bedroeg dus 33,99% van 20% van de inkomsten, hetgeen neerkwam op een reële belastingdruk van slechts 6,80%.

Onder invloed van het BEPS-plan van de OESO (actiepunt 5) dienden lidstaten ten laatste tegen 30 juni 2016 hun respectievelijke fiscale gunstregimes voor inkomsten uit intellectuele rechten verkregen uit activiteiten van onderzoek en ontwikkeling te herevalueren. Vanaf 1 juli 2016 werden de lidstaten van de OESO geacht hun IP-regimes te hebben hervormd, zodat deze voldoen aan de principes die neergeschreven zijn in de OESO-aanbevelingen.

Op de ministerraad van 2 december 2016 bereikten de regeringspartijen een akkoord over het nieuwe IP-regime dat voortaan de ‘aftrek voor innovatie-inkomsten’ zal heten. Dit regime is van toepassing met ingang van 1 juli 2016. Inkomsten uit octrooien aangevraagd vanaf 1 juli 2016 en verbeterde octrooien en licenties verworven na 1 juli 2016 komen dus niet langer in aanmerking voor de voormalige octrooi-aftrek. Voor belastingplichtigen wiens inkomsten uit intellectuele eigendom vóór 1 juli 2016 reeds konden genieten van de oude octrooi-aftrek voorziet de wetgeving in een overgangsregime van 5 jaar (tot 30 juni 2021).

Op 2 februari werd het wetsontwerp goedgekeurd in het parlement. Op 20 februari werd de wet tot invoering van een aftrek voor innovatie-inkomsten gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. De wet heeft uitwerking vanaf 1 juli 2016.

De belangrijkste kenmerken van de nieuwe aftrek voor innovatie-inkomsten zijn de volgende:

1. Kwalificerende begunstigden
De nieuwe aftrek innovatie-inkomsten is van toepassing op Belgische vennootschappen of Belgische inrichtingen van buitenlandse vennootschappen die volle eigenaar, mede-eigenaar, vruchtgebruiker of licentie- of (exclusieve) rechtenhouder zijn.

2. Kwalificerende intellectuele eigendomsrechten
De nieuwe aftrek voor innovatie-inkomsten kent een ruimer toepassingsgebied dan de oude octrooi-aftrek (dewelke enkel beperkt was tot octrooien en aanvullende rechten, hetgeen quasi de hele softwaresector uitsloot van de aftrek). De aftrek innovatie-inkomsten vindt toepassing op volgende intellectuele rechten:

  • octrooien of aanvullende beschermingscertificaten;
  • kwekersrechten;
  • weesgeneesmiddelen;
  • data- of marktexclusiviteiten;
  • auteursrechtelijk beschermde software: mits deze voortkomt uit een Onderzoek- & Ontwikkelingsproject of -programma zoals gedefinieerd in de regeling voor de gedeeltelijke vrijstelling van de doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor wetenschappelijk onderzoek of mits een bindend advies werd ontvangen van Belspo. De software mag nog geen inkomsten hebben voortgebracht vóór 1 juli 2016. Eventuele aanpassingen of verbeteringen van voor 1 juli 2016 bestaande software waaruit inkomsten voortvloeien na 1 juli 2016 komen wel in aanmerking. Evenwel enkel ten belope van de inkomsten die kunnen worden toegewezen aan de aanpassing of verbetering.

De nieuwe aftrek kan worden toegepast op inkomsten uit intellectuele eigendomsrechten ongeacht het land waar het product, de dienst of de werkwijze bescherming geniet. Dit nieuwe regime is (behalve voor octrooien die eerder reeds van de octrooi-aftrek konden genieten) van toepassing voor zover de voornoemde rechten zijn verworven of aangevraagd sinds 1 juli 2016.

Belangrijk op te merken is ook dat reeds een deel van de winsten kan worden vrijgesteld vanaf het moment dat een aanvraag wordt ingediend voor een intellectueel eigendomsrecht, daar waar de octrooi- aftrek slechts voor een erkend octrooi mogelijk was. In dit geval zal een tijdelijke vrijstelling worden toegekend bij wijze van vrijgestelde reserve, in afwachting van de uiteindelijke goedkeuring van het intellectuele recht (zij het onder voorbehoud van terugbetaling als het intellectuele eigendomsrecht uiteindelijk niet wordt verkregen).

3. Kwalificerende inkomsten
De aftrek voor innovatie-inkomsten is van toepassing op inkomsten die voortkomen uit de kwalificerende intellectuele eigendomsrechten. In vergelijking met de vroegere octrooi-aftrek kent de nieuwe aftrek een veel ruimere waaier aan kwalificerende inkomsten: licentievergoedingen, royalty's inbegrepen in de prijs van (beschermde) goederen of diensten, royalty's voor (beschermde) producten of werkwijzen inbegrepen in het 'productieproces' van de gecommercialiseerde goederen of diensten, inkomsten uit de verkoop van intellectuele eigendomsrechten en schadevergoedingen naar aanleiding van een inbreuk op een intellectuele eigendomsrecht.

4. Berekening van de aftrek innovatie-inkomsten:
Tarief
De aftrek voor innovatie-inkomsten staat toe dat 85% (in vergelijking met 80% bij de octrooi-aftrek) van de netto-inkomsten (in vergelijking met bruto-inkomsten bij de octrooi-aftrek) uit intellectuele eigendom wordt afgetrokken van de belastbare basis van de betrokken vennootschap of vaste inrichting in de vennootschapsbelasting.

Aftrek van netto-inkomsten
De aftrek voor innovatie-inkomsten wordt berekend op het nettobedrag van de inkomsten uit intellectuele eigendomsrechten. Dit houdt in dat de inkomsten uit intellectuele rechten worden verminderd met de uitgaven van onderzoek en ontwikkeling die de betrokken vennootschap of vaste inrichting in het betrokken jaar heeft gedaan. Daarnaast dient men ook de historische kosten van onderzoek en ontwikkeling uit voorgaande belastbare tijdperken (voor zover deze eindigen na 30 juni 2016) in mindering te brengen. Voor de historische kosten voorziet de wetgever wel in de mogelijkheid om deze kosten te spreiden over maximum 7 aanslagjaren. Op deze manier kunnen belastingplichtigen met belangrijke kosten en investeringen in de beginfase toch reeds van het gunstige fiscale regime genieten op de inkomsten die uit hun intellectuele eigendomsrechten voortkomen. De keuze om de historische kosten te spreiden en het aantal jaren waarover wordt afgeschreven zijn onherroepelijk. Indien de vermindering van de inkomsten met de voornoemde kosten van onderzoek- en ontwikkeling zou leiden tot een negatief saldo, wordt dit saldo overgedragen naar volgende jaren.

Nexus-benadering
De belangrijkste wijziging die door het nieuwe fiscale regime van de aftrek voor innovatie-inkomsten wordt doorgevoerd is dat de berekening van de nieuwe aftrek gekoppeld is aan de zogenaamde Nexus-breuk. Deze wijziging is noodgedwongen ingevoerd op basis van de richtlijnen uitgevaardigd door de OESO in het kader van het BEPS-plan. Het doel van deze richtlijnen bestaat erin de fiscale gunstregimes voor te behouden aan vennootschappen die lokaal voldoende economische substantie hebben.

Concreet betekent het voorgaande dat de berekening van de aftrek onderworpen wordt aan een breuk die de verhouding weergeeft tussen de kosten voor de zelf uitgevoerde onderzoeks-en ontwikkelingsactiviteiten (teller) en het totaal van de kosten voor onderzoek- en ontwikkeling (noemer). Onder de kosten voor zelf uitgevoerde onderzoeks-en ontwikkelingsactiviteiten vallen tevens deze betaald aan niet-verbonden ondernemingen of betaald aan een verbonden onderneming indien deze laatste de ontvangen vergoeding zonder marge doorstort aan een niet-verbonden onderneming. De teller van de Nexus-ratio zal automatisch worden verhoogd met 30% (de zogenaamde ‘uplift’), maar kan nooit meer bedragen dan het totale bedrag van de kosten besteed aan onderzoek- en ontwikkeling uit de noemer. Om de Nexus-breuk samen te stellen moeten alle in voorgaande belastbare tijdperken gedragen uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling onbeperkt worden opgenomen en behouden blijven.

Tot slot dient te worden opgemerkt dat de Nexus-benadering wordt beschouwd als een weerlegbaar vermoeden. Indien de belastingplichtige kan aantonen dat de breuk leidt tot een te lage aftrek voor innovatie-inkomsten op basis van de concrete elementen, kan een afwijking van de Nexus-breuk worden aangevraagd. Dergelijke afwijking wordt enkel toegestaan via een Voorafgaande Beslissing.

5. Administratieve verplichtingen
De nieuwe aftrek innovatie-inkomsten brengt een niet te onderschatten administratieve opvolging en documentatieplicht mee voor de belastingplichtigen die hiervan gebruik wensen te maken. Het bepalen van de innovatie-inkomsten, alsook van de uitgaven die daar rechtstreeks mee verbonden zijn (voor het bepalen van de Nexus-breuk) moeten per intellectueel eigendomsrecht afzonderlijk worden bepaald. Per uitzondering kan worden toegestaan dat de documentatieplicht wordt bijgehouden per type product of dienst dat wordt ontwikkeld. Om aan deze bijzondere administratieve verplichtingen te voldoen zal een specifiek formulier moeten worden toegevoegd aan de aangifte vennootschapsbelasting, zowel door kmo’s als door grote ondernemingen.

6. Fiscale verwerking van de aftrek voor innovatie-inkomsten
De bewerking van de aftrek voor innovatie-inkomsten in de aangifte vennootschapsbelasting zal volgen op deze van de DBI-aftrek en voorafgaan aan de bewerking van de notionele intrestaftrek.

Het niet-gebruikte saldo van de aftrek voor innovatie-inkomsten kan (in tegenstelling tot de octrooi-aftrek) onbeperkt worden overgedragen naar de volgende aanslagjaren.

De aftrek zal voortaan ook niet meer verloren gaan ingeval van herstructurering (fusie, splitsingen, …) van de betrokken belastingplichtige.

Tot slot merken wij ook op dat de toepassing van de aftrek voor innovatie-inkomsten de toepassing van de investeringsaftrek met betrekking tot hetzelfde intellectueel eigendomsrecht niet in het gedrang brengt.

Keuze voor het oude of het nieuwe stelsel voor inkomsten uit intellectuele eigendomsrechten?
Sommige belastingplichtigen zullen voor bepaalde intellectuele eigendomsrechten kunnen kiezen voor het overgangsregime van de voormalige octrooi-aftrek of voor de nieuwe aftrek voor innovatie-inkomsten. Afhankelijk van de specifieke feitelijke kenmerken per geval en meer bepaald de structuur van bepaalde ondernemingsgroepen zal het soms voordeliger zijn om te kiezen voor de oude octrooi-aftrek. Indien een belastingplichtige de keuze maakt voor het overgangsregime van de oude octrooi-aftrek is dit een onherroepelijke keuze en kan de belastingplichtige voor 30 juni 2021 niet alsnog overschakelen naar de aftrek innovatie-inkomsten.

Tot slot geven wij mee dat het voor sommige belastingplichtigen zal voorvallen dat zij in eenzelfde aangifte zowel de ‘oude’ octrooiaftrek als de ‘nieuwe’ aftrek voor innovatie-inkomsten toepassen, hetgeen mogelijk is zolang dit niet voor dezelfde eigendomsrechten wordt gedaan.

Een samenvatting van de belangrijkste verschillen tussen het oude en nieuwe regime:

 

Een interessante manier om kapitaal voordeliger te verkrijgen?
De Belgische fiscale behandeling van de afkoop van Nederlandse pensioenen in eigen beheer
Nog net voor het einde van het jaar heeft de belastingadministratie eindelijk de knoop doorgehakt en een circulaire gepubliceerd.
Nieuwe fiscale spelregels
De nieuwe wetgeving inzake autofiscaliteit: de motor op volle toeren
Traditiegetrouw staat de maand januari in België in teken van de auto. Het autosalon lokt jaarlijks 100.000en autoliefhebbers naar de Heizel. Dit jaar staan niet enkel de nieuwste automodellen in de schijnwerpers, maar ook de nieuwe wetgeving inzake autofiscaliteit gaat met de aandacht lopen. Immers op kerstdag van vorig jaar werd de nieuwe Wet tot hervorming van de vennootschapsbelasting bekrach
Wie moet deze kassa nu verplicht gebruiken?
De lang verwachte circulaire inzake de witte kassa gepubliceerd
Over het geregistreerd kassasysteem (de "witte kassa") is de laatste jaren al veel inkt gevloeid. In ruil voor een tariefverlaging voor restaurant- en cateringdiensten naar 12 % (i.p.v. 21 % - dranken uitgezonderd), werd vereist dat horecazaken met een geregistreerd kassasysteem zouden gaan werken om zo de fraude in de sector tegen te gaan. De vraag stelde zich de laatste jaren voornamelijk wie
Eenvoudig en flexibel bonus toekennen
De winstpremie sinds 1 januari 2018
De nieuwe winstpremie geeft ondernemingen de mogelijkheid om op een eenvoudige en flexibele wijze een deel van hun winst als bonus toe te kennen aan hun werknemers. De werknemers ontvangen een premie, die neerkomt op ofwel een vastgestelde som ofwel een percentage van hun loon, zonder dat aan de betrokken werknemer een stemrecht in de onderneming wordt toegekend. Begrip winstpremie en voorwaard
Verlaagd tarief vennootschapsbelasting: voordeel of nadeel voor de belastingplichtige?
Een nieuwe vereiste rond minimumbezoldiging
Het Zomerakkoord, gedeeltelijk vertaald in de Wet tot hervorming van de vennootschapsbelasting van 25 december 2017 (gepubliceerd in het Belgische Staatsblad van 29 december 2017), introduceert een verlaagd tarief vennootschapsbelasting dat tegen aanslagjaar 2021 daalt tot 25%. Onder welbepaalde voorwaarden kan een kleine vennootschap zelfs genieten van een verlaagd tarief van 20% op haar eerste s
Een aantal gereglementeerde beroepen werden afgeschaft
Afschaffing beroepsbekwaamheid in Vlaanderen: de gevolgen op een rijtje
Volgens de huidige vestigingswetgeving in België/Vlaanderen moet elke kmo, natuurlijke persoon of rechtspersoon die een handelsactiviteit wenst uit te oefenen, de nodige ondernemersvaardigheden bewijzen.
Vier actiepunten uitvoerig toegelicht
De invloed van de ATAD-richtlijn(en) op het zomerakkoord
Het is inmiddels geen nieuws meer dat het zomerakkoord de Belgische vennootschapsbelasting grondig zal hervormen. De voorgestelde hervormingen zoals opgenomen in de voorbereidende teksten van de Programmawet en de Relancewet werden op 27 oktober goedgekeurd in de Ministerraad. Het wetsontwerp van de Programmawet werd op 6 november 2017 door de regering ingediend in de Kamer van Volksvertegenwoordi
Het begrip, de invoering en de loonbetaling nader toegelicht
Glijdende uurroosters: eindelijk een wettelijk kader
Sinds de invoering van de wet kan de onderneming ervoor kiezen om een glijdend uurrooster in te voeren. 
Het decembervoorschot & het optioneel btw-stelsel komen aan bod
Kort btw-nieuws
Het decembervoorschot voor kwartaalaangevers.  Btw-belastingplichtigen die periodieke maandaangiften indienen, zijn al langer gekend met het fenomeen van het decembervoorschot. Binnenkort zullen ook de kwartaalindieners voor de eerste keer met deze verplichting rekening moeten houden. In het kader van een verdere vereenvoudiging van de btw-regelgeving en –administratie besliste de minister
De gevolgen van een onjuiste of onvolledige inschrijving
De noodzaak van een correcte inschrijving in de kruispuntenbank voor ondernemingen
Elke onderneming heeft er belang bij haar  inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) up to date te houden. De KBO is een centraal register van de FOD economie waarin alle basisgegevens van ondernemingen en hun vestigingseenheden worden verwerkt. De gegevens in de KBO worden verspreid naar de verschillende overheidsdiensten (BTW, RSZ, belastingkantoren,….).  Wie moet z

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief