Interesten op buitenlandse spaarboekjes: België opnieuw op de vingers getikt over de vrijstelling

Met de nakende aangifteperiode in het vooruitzicht is het niet onbelangrijk de huidige stand van zaken omtrent de belastingvrijstelling voor interesten op spaarboekjes nog eens even op een rij te zetten.

De algemene regel omtrent de vrijstelling
Op heden is de eerste schijf van € 1.880 (voor aj. 2018, basisbedrag € 1.250) van de inkomsten uit gereglementeerde spaarboekjes vrijgesteld voor zover de genieter een natuurlijk persoon is. Op basis van een wettelijke fictiebepaling worden de interesten van minderjarige kinderen bij de interesten van hun ouders geteld. Onder de huidige regeling wordt de eerste schijf van € 1.880 dus niet aangemerkt als roerend inkomen zodat de belastingplichtige deze inkomsten niet dient te vermelden in zijn aangifte in de personenbelasting.Indien de grens van € 1.880 wel overschreden wordt en de roerende voorheffing niet werd ingehouden, moet de belastingplichtige het gedeelte van de genoten interesten boven de € 1.880 wel in zijn  personenbelasting aangifte (of aangifte als niet- inwoner indien het interesten van Belgische bron betaald aan een niet-inwoner betreft) vermelden, met het oog op de belasting ervan tegen 15%.  

Noteer, dat dit fiscaal voordeel in het verleden reeds verschillende keren onder vuur heeft gelegen. Zo hebben financiële experts die in opdracht van de regering hervormingsvoorstellen voor de financiële sector moesten uitwerken, destijds ook al een voorstel geformuleerd om de fiscaliteit van de spaarboekjes grondig te hervormen. Daarnaast heeft deze regeling ook al het voorwerp uitgemaakt van een veroordeling door het Hof van Justitie. 

Waar wrong het schoentje in Europese context? 
In haar uitspraak van 6 juni 2013 oordeelde het Hof van Justitie dat het systeem van de vrijstelling van belasting op interesten op Belgische spaarboekjes, strijdig was met de Europese beginselen van het vrij verkeer van diensten (art. 56 VWUE) en kapitaal (art. 63 VWUE) aangezien diezelfde vrijstelling niet gold voor interesten afkomstig van andere financiële instellingen gelegen binnen de EER. Op basis van dezelfde argumentatie als het Hof van Justitie oordeelde het Grondwettelijk hof vervolgens dat, naast de vrijstelling op Belgische spaarboekjes, ook het gunsttarief van 15% dat van toepassing is op het niet-vrijgestelde gedeelte van de verkregen interesten op de Belgische spaarboekjes, strijdig was met het grondwettelijke gelijkheidsbeginsel en de Europese vrijheden.

In antwoord op een parlementaire vraag van tevens 6 juni 2013 antwoordde toenmalig minister van Financiën Koen Geens vervolgens dat de consequentie van voormelde beslissing van het Hof Van Justitie eenvoudig was: voor Belgische en Europese banken, met of zonder vestiging in België, diende eenzelfde belastingregeling te gelden voor de interesten op spaarboekjes. De gevolgen die aan het arrest moesten worden gekoppeld, waren volgens hem zeer duidelijk. Het fiscaal regime van interesten op spaarboekjes moet hetzelfde zijn, ongeacht of deze interesten worden betaald op Belgische deposito's die in België worden aangehouden of op Europese deposito's die in andere landen van de Europese Unie worden aangehouden, zelfs als deze geen inrichting in België hebben. Het is alleen wanneer er daar een volledig gelijke behandeling is, dat de spaarder volledig vrij zal zijn in zijn keuze van de plaats waar hij spaart. De regering zou een standpunt innemen en daarbij rekening houden met tal van overwegingen.

Uitbreiding vrijstelling, maar toch nog niet voldoende …
In antwoord op voorgaande werd de vrijstellingsregeling voor de eerste schijf van interesten van € 1.880 van ‘Belgische’ gereglementeerde spaardeposito’s en het afzonderlijk tarief van 15% op het saldo dat die vrijstellingsdrempel overschrijdt, vanaf het aanslagjaar 2013 uitgebreid tot spaardeposito’s gehouden door kredietinstellingen gevestigd in de EER. De uitbreiding gold voor de inkomsten toegekend of betaalbaar gesteld vanaf 1 januari 2012. Verder werd gestipuleerd dat de voorwaarden waaraan de spaarboekjes die gehouden worden in andere EER-lidstaten moeten voldoen om voor de vrijstelling in aanmerking te komen, analoog zijn aan deze voor de Belgische gereglementeerde spaarboekjes. En net de praktische invulling van die laatste zin, zorgde ervoor dat België recent opnieuw diende te verschijnen voor het Hof van Justitie. 

In de praktijk bleek immers dat (zo goed als) geen enkele buitenlandse kredietinstelling spaarproducten aanbiedt die voldoen aan de strenge voorwaarden zoals gesteld in de Belgische wetgeving: het dient te gaan om spaardeposito’s zonder overeengekomen vaste termijn of opzeggingstermijn, de opvragingmogelijkheden zijn beperkt, de vergoeding bestaat verplicht en uitsluitend uit een basisrente en een getrouwheidspremie waarvan het niveau en de berekening zijn vastgesteld, enz. (cfr. artikel 21,al 1, 5° WIB 1992 en artikel 2 KB/WIB 1992). Verder onderzoek doet besluiten dat de combinatie van een basisrente en getrouwheidspremie een bijzonder kenmerk lijkt te vormen van de Belgische bankenmarkt. Bijgevolg worden Belgische ingezetenen ervan weerhouden om spaarrekeningen te houden bij buitenlandse bankinstellingen, daar  deze instellingen nooit aan de opgelegde voorwaarden zullen voldoen en de ontvangen interesten aldus niet onder de vrijstellingsregeling zullen vallen.  

De rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, stelde daarom op 9 november 2015 aan het Hof van Justitie de vraag, of de bepaling onder haar huidige regeling (die vereist dat voldaan wordt aan voorwaarden die analoog zijn aan deze opgenomen in artikel 2 KB/WIB 1992 die de facto eigen zijn aan de Belgische markt en buitenlandse dienstverrichters bijgevolg ernstig belemmert hun diensten aan te bieden binnen België) een schending inhoudt van het Europees recht. Het Hof antwoordde in een recente beslissing van 8 juni dat de Belgische wetgeving in haar huidige vorm inderdaad een verboden belemmering van de vrijheid van dienstverrichting kan vormen. Het argument van de Belgische Staat die de bescherming van de consument als rechtvaardigingsgrond aanvoert, wordt daarbij door het Hof afgewezen. Wel stelt het Hof vervolgens dat het toekomt aan de rechter van de rechtbank van eerste aanleg die de zaak aanhangig heeft gemaakt, om finaal te beoordelen of er in concreto ook effectief verboden belemmering bestaat. 

Hoewel niet volledig te voorspellen, lijkt het gelet op de argumentatie en huidige stand van de wetgeving te verwachten dat de rechtbank zal oordelen dat er wel degelijk sprake is van een verboden belemmering van het vrij verkeer van diensten. Als de rechtbank effectief tot dit besluit komt, is het aan de wetgever om hieraan het gepaste gevolg te geven. En dit kan op twee manieren gebeuren: ofwel worden de voorwaarden om te genieten van het stelsel zodanig gewijzigd dat de specifieke Belgische kenmerken verlaten worden, ofwel wordt er gekozen voor een volledige afschaffing van het belastingvoordeel.  

Besluit  
Omdat het niet zeker is wat de uiteindelijke beslissing zal zijn, is het meest voorzichtige standpunt om op heden nog geen vrijstelling te claimen voor interesten op buitenlandse spaarboekjes. Mocht nadien de wetgeving gewijzigd worden, kan er nog steeds om teruggave gevraagd worden via de bezwaarprocedure. Als de vrijstelling nu reeds wordt geclaimd in de aangifte, kan dit aanleiding geven tot vragen om inlichtingen of een bericht van wijziging van de fiscus. Zoals wel vaker het geval is bij het Belgische wetgevingsproces, kunnen we u momenteel meedelen: to be continued… 

Tax & Legal Services
Transfer pricing documentatie – modellen gepubliceerd
Via de Programmawet van 1 juli 2016 werd in België verplichte verrekenprijsdocumentatie ingevoerd. Deze nieuwe wetgeving is het gevolg van de BEPS rapporten uitgevaardigd door de OESO in oktober 2015  (zie Informatief juli 2016 voor een uitgebreide bespreking). Op 2 december werden de gedetailleerde formulieren, samen met de toelichting gepubliceerd in het Belgische Staatsblad. We geven
Tax & Legal Services
Transfer Pricing Brief
Introductie Welkom bij de eerste editie van Over Interne Verrekenprijzen (Transfer Pricing Brief), een overzicht dat wij hebben opgesteld om het belang van interne verrekenprijzen in uw internationale fiscale planning toe te lichten. Als gevolg van de BEPS-rapporten ('BEPS' staat voor base erosion and profit shifting of grondslaguitholling en winstverschuiving) die de Organisatie voor Economisc
Tax & Legal Services
Reeks fiscale eindejaar optimalisaties – Tax Shelter voor audiovisuele werken
We gaan weer de laatste maand van het jaar in, en voor het gros van de vennootschappen betekent dat eveneens de laatste maand van het boekjaar. Dit is het moment waarop nog een en ander kan worden geoptimaliseerd vooraleer het boekjaar effectief ten einde loopt. In deze reeks lichten we enkele mogelijke fiscale optimalisatietechnieken toe. 1. Inleiding De filmindustrie in ons land is booming
Tax & Legal Services
Reeks fiscale eindejaar optimalisaties – anticipeer op de verhoging roerende voorheffing
We gaan weer de laatste maand van het jaar in, en voor het gros van de vennootschappen betekent dat eveneens de laatste maand van het boekjaar. Dit is het moment waarop nog een en ander kan worden geoptimaliseerd vooraleer het boekjaar effectief ten einde loopt. In deze reeks lichten we enkele mogelijke fiscale optimalisatietechnieken toe. 1. Inleiding Zoals u allicht al regelmatig zal verno
Tax & Legal Services
Reeks fiscale eindejaar optimalisaties – voorafbetalingen
We gaan weer de laatste maand van het jaar in, en voor het gros van de vennootschappen betekent dat eveneens de laatste maand van het boekjaar. Dit is het moment waarop nog een en ander kan worden geoptimaliseerd vooraleer het boekjaar effectief ten einde loopt. In deze reeks geven we u enkele mogelijke fiscale optimalisatietechnieken mee. 1. Inleiding – ratio legis van de voorafbetalingen
Tax & Legal Services
Overbrenging van goederen naar een andere lidstaat - ook hier soepelere houding tegenover de formaliteiten?
Na het positieve arrest over het recht op btw- aftrek op basis van een niet- conforme factuur, heeft het Hof van Justitie weer een arrest uitgesproken waarin de niet- vermelding van het btw- identificatienummer in de lidstaat van aankomst op het overbrengingsdocument, de btw- vrijstelling in de lidstaat van vertrek niet in de weg mag staan (H.v.J. 20 oktober 2016, zaak C-24/15, Plöckl). 1. De
Tax & Legal Services
Geregistreerde kassa in gebruik – vanaf 1 januari 2017 geen toepassing van forfaitaire regeling meer mogelijk!
Vanaf 1 januari 2017 zal het niet meer mogelijk zijn voor ondernemingen die een geregistreerd kassasysteem in gebruik hebben om een forfaitaire regeling toe te passen (Beslissing BTW nr. E.T.131.030 d.d. 10.11.2016). 1. Historiek: Reeds van bij de eerste commentaren over de verplichting tot de invoering van de geregistreerde kassa werd de vraag gesteld naar de gevolgen van de invoering van d
Tax & Legal Services
De btw-eenheid: verbonden tot in de eeuwigheid?
In 2017 bestaat de figuur van de btw-eenheid 10 jaar in België. Met deze tekst lanceren we geen uitnodiging tot een jubileumviering, maar wensen we het tienjarige bestaan aan te grijpen om aangaande  de vandaag bestaande btw-eenheden enkele belangrijke vragen in herinnering te brengen. 1. Oprichting van de btw- eenheid Sinds 1 april 2007 schept de Belgische wet de mogelijkheid om in Be
Tax & Legal Services
Met welke geschenkcheques kan u uw werknemer belastingvrij belonen?
Veel werkgevers wensen hun werknemers op tijd en stond te belonen voor hun harde werk of naar aanleiding van een speciale gebeurtenis. Door de hoge loonkost, zijn de diverse vormen van geschenkcheques een vaak gebruikt alternatief. Hieronder geven we een overzicht van de verschillende mogelijkheden. 1. Algemeen fiscaal regime van geschenkcheques: De geschenkcheques (geschenk-, surprise-, fi
Tax & Legal Services
Nieuwigheden en aandachtspunten op het vlak van het Sociaal statuut van de zelfstandigen
Op het vlak van het sociaal statuut van de zelfstandigen zijn er enkele interessante wijzigingen doorgevoerd waar we u graag van op de hoogte brengen. 1. Tijdstip van aansluiting Tot nog toe dienden beginnende zelfstandigen zich aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds uiterlijk op de dag van de aanvang van de zelfstandige activiteit. Sedert 1 juli 2016 moet deze aansluiting nog v
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief