Interesten op buitenlandse spaarboekjes: België opnieuw op de vingers getikt over de vrijstelling

Met de nakende aangifteperiode in het vooruitzicht is het niet onbelangrijk de huidige stand van zaken omtrent de belastingvrijstelling voor interesten op spaarboekjes nog eens even op een rij te zetten.

De algemene regel omtrent de vrijstelling
Op heden is de eerste schijf van € 1.880 (voor aj. 2018, basisbedrag € 1.250) van de inkomsten uit gereglementeerde spaarboekjes vrijgesteld voor zover de genieter een natuurlijk persoon is. Op basis van een wettelijke fictiebepaling worden de interesten van minderjarige kinderen bij de interesten van hun ouders geteld. Onder de huidige regeling wordt de eerste schijf van € 1.880 dus niet aangemerkt als roerend inkomen zodat de belastingplichtige deze inkomsten niet dient te vermelden in zijn aangifte in de personenbelasting.Indien de grens van € 1.880 wel overschreden wordt en de roerende voorheffing niet werd ingehouden, moet de belastingplichtige het gedeelte van de genoten interesten boven de € 1.880 wel in zijn  personenbelasting aangifte (of aangifte als niet- inwoner indien het interesten van Belgische bron betaald aan een niet-inwoner betreft) vermelden, met het oog op de belasting ervan tegen 15%.  

Noteer, dat dit fiscaal voordeel in het verleden reeds verschillende keren onder vuur heeft gelegen. Zo hebben financiële experts die in opdracht van de regering hervormingsvoorstellen voor de financiële sector moesten uitwerken, destijds ook al een voorstel geformuleerd om de fiscaliteit van de spaarboekjes grondig te hervormen. Daarnaast heeft deze regeling ook al het voorwerp uitgemaakt van een veroordeling door het Hof van Justitie. 

Waar wrong het schoentje in Europese context? 
In haar uitspraak van 6 juni 2013 oordeelde het Hof van Justitie dat het systeem van de vrijstelling van belasting op interesten op Belgische spaarboekjes, strijdig was met de Europese beginselen van het vrij verkeer van diensten (art. 56 VWUE) en kapitaal (art. 63 VWUE) aangezien diezelfde vrijstelling niet gold voor interesten afkomstig van andere financiële instellingen gelegen binnen de EER. Op basis van dezelfde argumentatie als het Hof van Justitie oordeelde het Grondwettelijk hof vervolgens dat, naast de vrijstelling op Belgische spaarboekjes, ook het gunsttarief van 15% dat van toepassing is op het niet-vrijgestelde gedeelte van de verkregen interesten op de Belgische spaarboekjes, strijdig was met het grondwettelijke gelijkheidsbeginsel en de Europese vrijheden.

In antwoord op een parlementaire vraag van tevens 6 juni 2013 antwoordde toenmalig minister van Financiën Koen Geens vervolgens dat de consequentie van voormelde beslissing van het Hof Van Justitie eenvoudig was: voor Belgische en Europese banken, met of zonder vestiging in België, diende eenzelfde belastingregeling te gelden voor de interesten op spaarboekjes. De gevolgen die aan het arrest moesten worden gekoppeld, waren volgens hem zeer duidelijk. Het fiscaal regime van interesten op spaarboekjes moet hetzelfde zijn, ongeacht of deze interesten worden betaald op Belgische deposito's die in België worden aangehouden of op Europese deposito's die in andere landen van de Europese Unie worden aangehouden, zelfs als deze geen inrichting in België hebben. Het is alleen wanneer er daar een volledig gelijke behandeling is, dat de spaarder volledig vrij zal zijn in zijn keuze van de plaats waar hij spaart. De regering zou een standpunt innemen en daarbij rekening houden met tal van overwegingen.

Uitbreiding vrijstelling, maar toch nog niet voldoende …
In antwoord op voorgaande werd de vrijstellingsregeling voor de eerste schijf van interesten van € 1.880 van ‘Belgische’ gereglementeerde spaardeposito’s en het afzonderlijk tarief van 15% op het saldo dat die vrijstellingsdrempel overschrijdt, vanaf het aanslagjaar 2013 uitgebreid tot spaardeposito’s gehouden door kredietinstellingen gevestigd in de EER. De uitbreiding gold voor de inkomsten toegekend of betaalbaar gesteld vanaf 1 januari 2012. Verder werd gestipuleerd dat de voorwaarden waaraan de spaarboekjes die gehouden worden in andere EER-lidstaten moeten voldoen om voor de vrijstelling in aanmerking te komen, analoog zijn aan deze voor de Belgische gereglementeerde spaarboekjes. En net de praktische invulling van die laatste zin, zorgde ervoor dat België recent opnieuw diende te verschijnen voor het Hof van Justitie. 

In de praktijk bleek immers dat (zo goed als) geen enkele buitenlandse kredietinstelling spaarproducten aanbiedt die voldoen aan de strenge voorwaarden zoals gesteld in de Belgische wetgeving: het dient te gaan om spaardeposito’s zonder overeengekomen vaste termijn of opzeggingstermijn, de opvragingmogelijkheden zijn beperkt, de vergoeding bestaat verplicht en uitsluitend uit een basisrente en een getrouwheidspremie waarvan het niveau en de berekening zijn vastgesteld, enz. (cfr. artikel 21,al 1, 5° WIB 1992 en artikel 2 KB/WIB 1992). Verder onderzoek doet besluiten dat de combinatie van een basisrente en getrouwheidspremie een bijzonder kenmerk lijkt te vormen van de Belgische bankenmarkt. Bijgevolg worden Belgische ingezetenen ervan weerhouden om spaarrekeningen te houden bij buitenlandse bankinstellingen, daar  deze instellingen nooit aan de opgelegde voorwaarden zullen voldoen en de ontvangen interesten aldus niet onder de vrijstellingsregeling zullen vallen.  

De rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, stelde daarom op 9 november 2015 aan het Hof van Justitie de vraag, of de bepaling onder haar huidige regeling (die vereist dat voldaan wordt aan voorwaarden die analoog zijn aan deze opgenomen in artikel 2 KB/WIB 1992 die de facto eigen zijn aan de Belgische markt en buitenlandse dienstverrichters bijgevolg ernstig belemmert hun diensten aan te bieden binnen België) een schending inhoudt van het Europees recht. Het Hof antwoordde in een recente beslissing van 8 juni dat de Belgische wetgeving in haar huidige vorm inderdaad een verboden belemmering van de vrijheid van dienstverrichting kan vormen. Het argument van de Belgische Staat die de bescherming van de consument als rechtvaardigingsgrond aanvoert, wordt daarbij door het Hof afgewezen. Wel stelt het Hof vervolgens dat het toekomt aan de rechter van de rechtbank van eerste aanleg die de zaak aanhangig heeft gemaakt, om finaal te beoordelen of er in concreto ook effectief verboden belemmering bestaat. 

Hoewel niet volledig te voorspellen, lijkt het gelet op de argumentatie en huidige stand van de wetgeving te verwachten dat de rechtbank zal oordelen dat er wel degelijk sprake is van een verboden belemmering van het vrij verkeer van diensten. Als de rechtbank effectief tot dit besluit komt, is het aan de wetgever om hieraan het gepaste gevolg te geven. En dit kan op twee manieren gebeuren: ofwel worden de voorwaarden om te genieten van het stelsel zodanig gewijzigd dat de specifieke Belgische kenmerken verlaten worden, ofwel wordt er gekozen voor een volledige afschaffing van het belastingvoordeel.  

Besluit  
Omdat het niet zeker is wat de uiteindelijke beslissing zal zijn, is het meest voorzichtige standpunt om op heden nog geen vrijstelling te claimen voor interesten op buitenlandse spaarboekjes. Mocht nadien de wetgeving gewijzigd worden, kan er nog steeds om teruggave gevraagd worden via de bezwaarprocedure. Als de vrijstelling nu reeds wordt geclaimd in de aangifte, kan dit aanleiding geven tot vragen om inlichtingen of een bericht van wijziging van de fiscus. Zoals wel vaker het geval is bij het Belgische wetgevingsproces, kunnen we u momenteel meedelen: to be continued… 

Tax & Legal Services
De gewone investeringsaftrek in nieuwe startblokken voor kmo's
Zoals we allen weten is België een kmo-land waarin de kmo’s in deze economisch moeilijke tijden nood hebben aan bijkomende ondersteuning. Om de kmo’s aan te moedigen in hun investeringspolitiek, heeft de wetgever de gewone investeringsaftrek die sinds 2007 in de vennootschapsbelasting werd bevroren, van onder het stof gehaald.  Voor investeringen in 2014 en 2015 werd een tijdelijke in
Tax & Legal Services
Neem een goed doel op in uw testament en bezorg ook uw erfgenamen een voordeel
Sinds geruime tijd kan men in de pers het advies lezen om een goed doel op te nemen in een testament. Dit uiteraard met de bedoeling om dit goede doel te bevoordeligen. Maar wist u ook dat uw andere erfgenamen hiervan kunnen profiteren?
Tax & Legal Services
De woonfiscaliteit in de aangifte aanslagjaar 2016 - de gewesten beginnen (fiscaal) uit elkaar te groeien
Vorig jaar was de eerste maal dat particulier en belastingadviseur de oefening diende te maken om per woonlening te beoordelen of deze in aanmerking kwam voor gewestelijke, dan wel federale fiscale voordelen. Ook dit jaar moet deze oefening worden gemaakt en nu beginnen de gewestelijke verschillen zich te laten voelen, want ze hebben allemaal een beetje zitten sleutelen aan de fiscale voordelen vo
Tax & Legal Services
Hypothecaire lening in aangifte aanslagjaar 2016: gewesten groeien (fiscaal) uit elkaar
Vorig jaar was de eerste maal dat particulier en belastingadviseur de oefening diende te maken om per woonlening te beoordelen of deze in aanmerking kwam voor gewestelijke, dan wel federale fiscale voordelen. Ook dit jaar moet deze oefening worden gemaakt en nu beginnen de gewestelijke verschillen zich te laten voelen, want ze hebben allemaal een beetje zitten sleutelen aan de fiscale voordelen vo
Tax & Legal Services
De vennootschapsrechtelijke uitsluiting en uittreding als alternatief voor de (burgerrechtelijke) vereffening - verdeling na echtscheiding
Teneinde een echtscheiding waarbij de echtgenoten in een vennootschap betrokken zijn in goede banen te leiden, moet rekening gehouden worden met de huwelijksvermogensrechtelijke én de vennootschapsrechtelijke regels. Beide rechtstakken moeten gecombineerd worden teneinde de echtscheiding correct af te wikkelen en tevens het vennootschapsbelang te respecteren.  1. De lange duurtijd va
Tax & Legal Services
Studentenarbeid
Nu de zomer steeds dichterbij komt, zullen veel studenten op zoek gaan naar een studentenjob. Niet alleen voor de student in kwestie is dit een zoektocht, ook voor de ouders levert de studentenjob enkele vragen op. Is de student nog ten laste van zijn ouders ? Om als student ten laste te kunnen zijn van de ouders, zodat deze kunnen genieten van de belastingverminderingen voor kinderen ten la
Tax & Legal Services
Beslissing inzake btw-plicht voor bestuurders-rechtspersonen gepubliceerd
Het is al lang geen nieuws  meer dat de keuze die bestuurders-rechtspersonen in het verleden hadden om hun bestuurdersvergoedingen al dan niet aan btw te onderwerpen, zal verdwijnen. Reeds in november 2014 werd aangekondigd dat dit keuzestelsel zou worden opgeheven. Enkel de exacte datum van inwerkingtreding was nog een vraagteken. Initieel was dit op 1 januari 2015, maar dit werd al snel uit
Tax & Legal Services
Vanaf 1 mei 2016 treedt het nieuwe douanewetboek in werking
1. Inleiding Met Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 9 oktober 2013, kwam het nieuwe douanewetboek van de Unie tot stand, ook wel Union Customs Code of UCC genoemd. Dit douanewetboek zal het huidige Communautaire Douanewetboek (CDW) vervangen. Dit nieuwe douanewetboek van de Unie is van toepassing met ingang van 1 mei 2016. Wil dit zeggen dat het do
Tax & Legal Services
Aangifteformulier personenbelasting voor aanslagjaar 2016 gepubliceerd
Het aangifteformulier personenbelasting voor aanslagjaar 2016 (inkomsten 2015) werd op 1 april 2016 gepubliceerd. Hierbij geven wij u kort een overzicht van de belangrijkste nieuwigheden in het aangifteformulier. Vak IX.- Interesten en kapitaalaflossingen van leningen en schulden, premies van individuele levensverzekeringen en erfpacht- en opstalvergoedingen of gelijkaardige vergoedingen, die r
Tax & Legal Services
Vlaamse Belastingadministratie legt bom onder schenken met voorbehoud van vruchtgebruik voor buitenlandse notaris
Een zeer gangbare praktijk in het kader van de familiale vermogensplanning is dat een schenking van roerende goederen niet in België wordt geregistreerd, maar dat men de akte voor een buitenlandse notaris (bvb. in Nederland) laat verlijden. Hierbij bestaat er geen verplichting om de notariële akte in België te registreren.  Deze planningstechniek heeft ook tot gevolg dat er geen schenkb
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief