De nieuwe pandwet: invoering van het bezitloos pand en uitbreiding van het eigendomsvoorbehoud

Per 1 januari 2018 trad de nieuwe pandwet in werking (de wet van 25 december 2016 houdende de wijziging van verscheidene bepalingen betreffende de zakelijke zekerheden op roerende goederen, B.S. 30 december 2016). Het wordt makkelijker om een pand te vestigen op roerende goederen dankzij de invoering van een pandregister en de werking van het eigendomsvoorbehoud wordt uitgebreid.

Bezitloos Pand en Pandregister
Een pand op roerende goederen was (behalve via pand op de handelszaak) enkel mogelijk door fysieke afgifte van dat goed. Hierdoor was dergelijk pand niet altijd eenvoudig inzetbaar. Dankzij de nieuwe pandwet kan een pand voortaan louter contractueel gevestigd worden op roerende lichamelijke goederen (inboedel, voorraden, machines,…), roerende onlichamelijke goederen of op een universaliteit (de handelszaak in zijn geheel). Een effectieve buitenbezitstelling is niet langer vereist. Elke schuldeiser-pandhouder kan zijn pandrecht registreren in het pandregister na aanmelding via E-ID en mits betaling van een retributie.

Vanaf de datum van registratie wordt het pandrecht tegenstelbaar aan derden en is van belang bij de afhandeling van rangconflicten tussen verschillende pandhouders. Concreet betekent dit dat een derde-koper van een verpand goed de schuldeiser-pandhouder in haar rechten moet respecteren zodat deze aangesproken kan worden door de pandhouder-schuldeiser, tenzij die derde-koper het goed te goeder trouw verwierf zonder kennis van het geregistreerde pand. Een derde-koper die handelt in het kader van zijn beroep of bedrijf kan zich niet op zijn eigen onwetendheid beroepen en zal dus het pandregister dus steeds moeten controleren. Latere wijzigingen, vernieuwingen, overdrachten, rangafstand of beëindiging van het pand moeten worden ingeschreven in het pandregister en zijn vrij te consulteren.

De retributies voor een inschrijving bedragen (in functie van de onderliggende schuldvordering):

  • van 20 tot 500 EUR voor de registratie van een eigendomsvoorbehoud een pand of de vernieuwing ervan in het pandregister;
  • van 12 tot 300 EUR voor de wijziging van de registratie van een pandrecht of een eigendomsvoorbehoud in het pandregister;
  • van 8 EUR tot 200 EUR voor de volledige verwijdering van de registratie van een pandrecht of een eigendomsvoorbehoud in het pandregister;

en

  • 10 EUR voor de registratie van een rangafstand of overdracht van een pand.
  • 5 EUR voor een raadpleging per zoekopdracht in het pandregister. 

Versterking zekerheidsfunctie eigendomsvoorbehoud
Het eigendomsvoorbehoud is een afspraak tussen partijen op basis waarvan de eigendom van een goed maar overgaat op het ogenblik van de volledige betaling van de prijs. Het eigendomsvoorbehoud was maar deels wettelijk geregeld bij een koop-verkoop in geval van faillissement, waardoor een verkoper soms toch met lege handen achterbleef. De wetgever opteert resoluut nu voor een algemene en uitgebreide wettelijke regeling. Voortaan is het zo dat:

  • een eigendomsvoorbehoud ingeroepen kan worden voor overeenkomsten van (onder meer) koop-verkoop, ruil, aanneming, lastgeving of inbreng;
  • dit zowel in geval van faillissement, bij collectieve schuldenregeling, vereffening of andere gevallen van samenloop;
  • een volgrecht voorzien werd: het eigendomsvoorbehoud is niet alleen van toepassing op het goed zelf, maar ook alle schuldvorderingen die uit het goed voortspruiten of in de plaats komen, en kan overgaan op de goederen waarin het oorspronkelijke goed verwerkt werd;
  • het eigendomsvoorbehoud uiterlijk voor de levering schriftelijk een schriftelijke basis dient te hebben (in de verkoopovereenkomst of geldende algemene voorwaarden). Als de koper een consument is, dan is het voorafgaandelijk expliciet akkoord van de koper vereist.
  • registratie van het eigendomsvoorbehoud in het pandregister mogelijk is tegen betaling van voormelde retributie. Vooral wanneer het betrokken roerend goed wordt verwerkt (geïncorporeerd) in een onroerend goed is de registratie in het pandregister van belang om het pandrecht te beschermen tegen de rechten van de hypothecaire schuldeiser. 

Conclusie
Schuldeisers krijgen via de nieuwe pandwet betere en efficiëntere tools in handen om hun schuldvorderingen veilig te stellen. Het zal van belang zijn om voortaan bij (belangrijke) transacties eerst het pandregister te raadplegen en bij het aangaan van een pand of eigendomsvoorbehoud dit tijdig te registreren in het pandregister.

Het onderhandelde brexit-akkoord werd weggestemd
Vier op de vijf ondernemingen die handel drijven met de UK zijn nog niet voorbereid op de brexit
Gisteren werd het onderhandelde brexit-akkoord weggestemd in het Britse Lagerhuis. De kansen op een “no-deal" brexit scenario nemen aanzienlijk toe nu de standpunten zich lijken te verharden. Brexiteers mogen dan wel spreken van “a proper brexit”, maar in de praktijk komt dit neer op een chaotische brexit. Minister van Financiën,  Alexander De Croo, luidde vanmorgen d
De inschrijvingsplicht wordt ruimer
Meer ondernemers moeten zich inschrijven in de Kruispuntbank voor ondernemingen
In het streven naar een aantrekkelijker ondernemingsklimaat werd er onder meer gesleuteld aan het ondernemingsrecht. De wetgever afstapt van het begrip “handelaar”. In plaats daarvan wordt het begrip “onderneming” als overkoepelende term gebruikt. Het nieuwe ondernemingsbegrip  vormt niet alleen de bouwsteen voor zowel de regels van het Wetboek van economisch recht als in het gerechte
Meer specifiek: het huwelijksvermogensrecht
Een nieuwe vergoedingsplicht in het wettelijk stelsel
Wat als een echtgenoot zijn beroep uitoefent in een vennootschap, waarvan alle aandelen “eigen” zijn ? De wet van 22 juli 2018 heeft aanzienlijke wijzigingen aangebracht in het huwelijksvermogensrecht. Met dit artikel gaan wij in op een specifieke aanvulling in het huwelijksvermogensrecht, namelijk de mogelijke benadeling van de gemeenschap bij de beroepsuitoefening door middel van een eige
Veranderingen in de zorgvolmacht en vruchtgebruik
Vermogensplanning: enkele recente ontwikkelingen
De laatste maanden hebben we al regelmatig bericht over  de grote wijzigingen in de vermogens- en successieplanning. Hieronder bezorgen we nog een kleine update over enkele van deze wijzigingen.   De zorgvolmacht: uw vermogen veiligstellen voor later Het klassieke voorbeeld is hier dat van een persoon die omwille van een fysieke of mentale beperking (coma, dementie, …) tijdelijk of
Happy Brexmas?
Hoe bereidt u uw onderneming voor op de brexit?
Op 10 december besliste de Britse eerste minister om de stemming in het Britse Lagerhuis over brexit-deal uit te stellen. De kans op een “no deal” rampscenario neemt verder toe. Wat zijn de belangrijke data? Het Verenigd Koninkrijk heeft de Europese Raad op 29 maart 2017 formeel kennis gegeven van het voornemen om uit de EU te treden (procedure voorzien in art. 50 EU Verdrag). Het Verenigd
Een geliefde controlestructuur
De almachtige zaakvoerder van een burgerlijke maatschap : altijd fictie geweest ?
De burgerlijke maatschap is al lang een geliefde controlestructuur bij vermogensplanners. In veel gevallen willen schenkers hun vermogen niet volledig uit handen geven en wensen zij toch nog een zekere controle te behouden over hetgeen ze schenken. Zeker bij de overdracht van familiale vennootschappen willen de schenkers (vaak ouders of familieleden) nog steeds zeggenschap houden over de gang van
Recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen
Het Ryanair arrest
Ook recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen indien koop finaal niet (volledig) plaatsvindt Het Europees Hof van Justitie bevestigde recent dat de btw over kosten gemaakt met betrekking tot de verwerving van aandelen aftrekbaar kan zijn, zélfs indien de verwerving uiteindelijk niet (volledig) wordt verwezenlijkt. Hiermee bevestigt het Hof van Justitie opnieu
Het fiscale kader
Subsidies in de vennootschap: vrijgesteld of niet?
In het artikel van onze collega’s van Strategy en Operations werden kort enkele subsidies omschreven. Ze gaven daarbij aan u en uw vennootschap te kunnen bijstaan voor wat betreft subsidiebegeleiding van A tot Z.1In het kader hiervan bespreken we graag het fiscale kader rond subsidies: hoe worden de ontvangen subsidies fiscaal behandeld binnen de vennootschap? Zijn deze subsidies vrijgestel
Het kan een groter fiscaal voordeel opleveren
De investeringsaftrek: een illustratie van de opties
Ondernemingen en natuurlijke personen krijgen de mogelijkheid om hun belastbare winst te verminderen met een deel van de aanschaffings- of beleggingswaarde van investeringen.
Waardering vruchtgebruik
Nu ook klopjacht op verkoop van vruchtgebruik?
In voorgaande edities is al geschreven over de waardering van het vruchtgebruik bij de verwerving van onroerende goederen, maar er duiken de laatste tijd ook regelmatig berichten op over controles op de waardering van het vruchtgebruik bij de doorverkoop. De rechtspraak heeft echter tot nu toe het standpunt van de belastingplichtige gevolgd. Situatieschets Er is sinds enkele jaren heel wat te
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief