Het Ryanair arrest

Ook recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen indien koop finaal niet (volledig) plaatsvindt

Het Europees Hof van Justitie bevestigde recent dat de btw over kosten gemaakt met betrekking tot de verwerving van aandelen aftrekbaar kan zijn, zélfs indien de verwerving uiteindelijk niet (volledig) wordt verwezenlijkt. Hiermee bevestigt het Hof van Justitie opnieuw dat handelingen gesteld tot voorbereiding van een economische activiteit ook recht op aftrek kunnen verlenen. Tegelijkertijd wordt hiermee ook opnieuw bevestigd dat dergelijk recht op aftrek van kosten gemaakt in het kader van de verwerving van aandelen alleen bestaat indien er een rechtstreeks en onmiddellijk verband bestaat met een belaste economische activiteit of de algemene kosten van de economische activiteit.

Het Ryanair - arrest
De feiten van het arrest kunnen als volgt worden samengevat. De alom bekende luchtvaartmaatschappij Ryanair had in de loop van 2006 een openbaar bod uitgebracht op alle aandelen van een andere luchtvaartmaatschappij. De bedoeling van Ryanair was hierbij om na de overname (belaste) managementdiensten te leveren aan de overgenomen vennootschap. Om mededingingsrechtelijke redenen konden niet alle aandelen worden verworven, maar slechts 29%. In het kader van de geplande overname heeft Ryanair kosten gemaakt voor onder andere adviesdiensten. De btw gerekend over deze adviesdiensten wenste Ryanair in aftrek te brengen, hetgeen de fiscus geweigerd heeft. In deze context werd aan het Hof van Justitie verzocht of een vennootschap recht op aftrek heeft van de btw voor de kosten die zij gedaan heeft met het oog op de overname van alle aandelen van een vennootschap aan wie, na de overname, belaste managementdiensten zullen worden verstrekt, zélfs indien vast is komen te staan dat deze activiteit niet van de grond is gekomen.

Het Hof beantwoordt deze vraag positief. Zij bevestigt dat voorbereidende handelingen eveneens tot de economische activiteit moeten worden gerekend en hiervoor dus een recht op aftrek bestaat indien deze handelingen hun oorzaak vinden in een (geplande) btw-belaste activiteit. De geplande btw-belaste activiteit bestaat bij Ryanair uit het leveren van managementdiensten aan de overgenomen vennootschap. Het Hof herhaalt hierbij eveneens de methodologie vervat in eerdere rechtspraak, op basis waarvan, specifiek voor wat betreft de aankoop van aandelen moet worden geëvalueerd of dergelijk recht op aftrek bestaat in hoofde van de koper.

Passieve of actieve holding?
Zo herinnert het Hof eraan dat een holding principieel niet btw-plichtig is (‘passieve holding’), tenzij zij direct of indirect inmengt in het beheer van haar dochteronderneming(en) (‘actieve holding’). Hiertoe is vereist dat de inmenging gepaard gaat met aan de btw onderworpen handelingen. In eerdere rechtspraak werd reeds geoordeeld dat dergelijke inmenging kan bestaat uit onder meer administratieve, boekhoudkundige, financiële, commerciële en technische diensten1, maar ook een btw-belaste verhuur2 of zelfs een terbeschikkingstelling van kapitaal indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan3. Indien de moedervennootschap zich daarentegen enkel inmengt in het beheer van haar dochter zonder dat bijkomende diensten worden verleend of zij dergelijke diensten wel verleent maar hiervoor geen vergoeding ontvangt, zal zij in dit verband geen btw-activiteit uitoefenen en dus niet btw-plichtig zijn.

Recht op aftrek
Conform de algemene principes van de btw, zal een holding zal slechts over een recht op aftrek beschikken indien zij een goed of dienst gebruikt voor haar btw-belaste handelingen. Aangezien het recht op aftrek principieel ontstaat op het moment dat de btw opeisbaar wordt (i.e. op het tijdstip van de levering van de goederen of het verrichten van de diensten), kan dit recht dus worden uitgeoefend alvorens de btw-belaste handeling effectief wordt verricht. In het Ryanair-arrest bevestigt het Hof in dit verband dat van zodra het recht is ontstaan, dit ook behouden blijft, ook indien de geplande activiteit niet van de grond is gekomen en dus finaal niet heeft geleid tot btw- belaste handelingen of indien omstandigheden buiten de wil van de belastingplichtige om ertoe hebben geleid dat goederen en/of diensten niet konden worden gebruikt voor belaste handelingen.

Er bestaat bovendien slechts een recht op aftrek voor zover er een rechtstreeks en onmiddellijk verband bestaat tussen de aankoop van goederen en/of diensten waarvoor men het recht op aftrek wenst uit te oefenen en een of meer handelingen in een later stadium waarvoor recht op aftrek bestaat. Dit veronderstelt dat de gemaakte kosten in een eerder stadium zijn opgenomen in de prijs van de in een later stadium verkochte producten. Het Hof heeft echter eveneens aanvaard4 dat de belastingplichtige ook over een recht op aftrek beschikt, indien de betrokken kosten behoren tot de algemene kosten van deze laatste, aangezien de algemene kosten geacht worden rechtstreeks en onmiddellijk verband te houden met de ganse economische activiteit en deze als dusdanig opgenomen zijn in de prijs van alle producten van de onderneming.

Zo oordeelde het Hof dat kosten die gemaakt worden om de algemene economische activiteit van de onderneming te versterken, tot de algemene kosten behoren. Het betrof in casu, kosten gemaakt in het kader van een verkoop van aandelen (naar aanleiding van een beursintroductie), om het kapitaal van de onderneming te versterken5. In de mate dat bepaalde kosten sowieso zouden zijn gemaakt, ongeacht of de moedervennootschap al dan niet belastbare handelingen verricht voor de dochteronderneming, kunnen deze kosten hun directe oorzaak niet vinden in de economische activiteit van de moederonderneming en worden zij niet geacht verbonden te zijn met handelingen die een recht op aftrek verlenen6

In het geval van Ryanair oordeelt het Hof dat de gemaakte kosten met betrekking tot de verwerving van de aandelen inderdaad gemaakt werden in het kader van een (geplande) economische activiteit (het verrichten van managementprestaties) en de kosten op deze manier behoren tot de algemene kosten van deze activiteit. Ryanair beschikt bijgevolg over een recht op aftrek van de btw opgelopen op de kosten die gemaakt werden in het kader van een geplande overname, wanneer Ryanair voornemens was aan de overgenomen vennootschap belaste handelingen te verrichten.

Implicaties
Hoewel in eerdere arresten reeds werd bevestigd dat ook voorbereidende werkzaamheden recht op aftrek kunnen verlenen, wordt dit principe in het Ryanair-arrest ook toegepast op de kosten gemaakt met betrekking tot de aankoop van aandelen. Dezelfde voorwaarde blijft in dit verband van toepassing, namelijk er wordt slechts een recht op aftrek toegestaan voor zover de kosten gemaakt met betrekking tot de aankoop van aandelen kunnen worden gelinkt aan een belastbare handeling. Middels dit arrest wordt enkel bevestigd dat dit recht op aftrek ook bestaat voor wat betreft de voorbereidende handelingen gemaakt met de bedoeling een economische activiteit te verrichten. Het feit of deze economische activiteit in een later stadium al dan niet plaatsvindt, is van weinig belang. Wanneer een holdingmaatschappij bijgevolg kosten maakt met betrekking tot de aankoop (of verkoop) van aandelen, moet worden geëvalueerd of deze kosten kunnen worden gelinkt aan een (geplande) specifieke economische activiteit (bv. het verstrekken van managementdiensten aan de dochteronderneming) dan wel kunnen worden aangemerkt als algemene kosten. Het feit dat de geplande economische activiteit, geheel of gedeeltelijk, niet doorgaat staat dit recht op aftrek niet in de weg.

 

[1] Arrest C-16/00, Cibo Participations SA
[2] Arrest C-320/17,  Marle Participations SARL
[3] Arrest C-142/99, Floridienne SA & Berginvest SA
[4] Arrest C-98/98, Midland Bank plc. ; Arrest C-169/04 Abbey National plc.
[5] Arrest C-465/03, Kretztechnik AG
[6] Arrest C-502/17, C&D Foods Acquisition ApS. Gelijkaardig aan het Ryanair-arrest ging ook de geplande verkoop van aandelen niet door, hetgeen ook hier niet in de weg staat aan een mogelijk recht op aftrek, ware het niet dat de gemaakte kosten geen betrekking hadden op een economische activiteit.

Heeft het nieuw ondernemingsbegrip gevolgen voor u?
Ruimere inschrijvingsplicht in de KBO – verduidelijking voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
In een vorig artikel lichtten we al toe dat de invoering van het begrip ‘onderneming’ in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) ook gevolgen heeft voor de inschrijving in de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen). Hier willen we dieper ingaan op de inschrijvingsplicht voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid.  Gevolg verruimd ondernemingsbegrip  Door h
Voelbare gevolgen op fiscaal vlak
Impact van de Brexit op de registratie- en erfbelasting
De spanning in het Verenigd Koninkrijk is te snijden. De initiële datum van de Brexit, 29 maart 2019, werd inmiddels opgeschoven. Naargelang er een akkoord wordt goedgekeurd of niet op 29 maart, wordt de datum van de Brexit opgeschoven naar 12 april in geval van een harde Brexit (zonder akkoord) en naar 22 mei in geval van een zachte Brexit (met akkoord). Het is een evidentie dat de Brexit z
Een versoepeling voor KMO's
Nieuwe interestaftrekbeperking biedt vooral ook opportuniteiten
Als onderdeel van de hervorming van de vennootschapsbelasting van eind 2017 werd ook een nieuwe interestaftrekbeperking ingevoerd.
Enkele belangrijke tijdstippen uitgelicht
Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Reeds geruime tijd werd het nieuwe vennootschaps- en verenigingsrecht aangekondigd en op 28 februari 2019 werd de wet goedgekeurd door de Kamer. Hieronder geven we een korte toelichting over enkele belangrijke tijdstippen die gepaard gaan met de inwerkingtreding van deze nieuwe wetgeving.   Invoering van de nieuwe wetgeving  De wet tot invoering van het Wetboek van Ven
Vanaf 1 mei 2019
Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen goedgekeurd
Op 28 februari 2019 heeft de Kamer het langverwachte Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (afgekort WVV) dan toch goedgekeurd. Vanaf 1 mei 2019 heeft ons land bijgevolg een nieuw vennootschapsrecht. Het huidige Wetboek van Vennootschappen - dat reeds van 7 mei 1999 dateert – is niet langer aangepast aan de hedendaagse behoeften van het bedrijfsleven. Met het WVV tracht de wetgever Belg
De revival van opstal
Opstal als stealth-vruchtgebruik?
Recent werd een opmerkelijk arrest door het Hof van Beroep van Brussel geveld inzake de belasting van te goedkope natrekking bij opstal (23 januari 2019). Ook in het verleden waren hier al een aantal uitspraken over gedaan (zie onder meer het Hof te Gent van 31 oktober 2017). De interesse omtrent het einde van opstal bestaat duidelijk bij de fiscus en de beide arresten tonen ook aan dat er soms we
Paradepaardje of toch eerder louter doekje tegen het bloeden?
Het Belgisch fiscaal consolidatieregime
Het algemene opzet met de invoering van een fiscaal consolidatieregime was duidelijk, met name het Belgische fiscale stelsel terug positief in de kijker zetten. Vele van de ons omringende landen kennen immers al jaar en dag een systeem van fiscale consolidatie en België scoorde daardoor slecht op dit punt wanneer internationale groepen een investeringslocatie moeten kiezen. De vraag die op ied
De nieuwe regels voor btw-behandeling van vouchers
De wondere wereld van btw en bonnen
Bonnen zijn een zeer populair marketing instrument. Er zijn diverse soorten bonnen: kortingsbonnen uitgegeven door een fabrikant, in te ruilen bij om het even welk verkooppunt in België, kortingsbonnen gratis verstrekt door retailers, bonnen waarmee een nieuw gelanceerd artikel gratis kan worden verkregen, cadeaucheques die kunnen worden ingewisseld voor een heel gamma producten of diensten, elek
'Pauliaanse vordering' schiet te hulp
De fiscus buitenspel zetten door het verwerpen van de nalatenschap: kan dat?
In het erfrecht hebben verschillende erfgenamen een reservataire aanspraak. Zij hebben dus recht op een minimum erfdeel. Sinds de nieuwe erfwet mag men vrij beschikken over de helft van zijn vermogen. Dit noemt men het beschikbaar deel. Als het beschikbaar deel overschreden wordt door giften, kunnen de reservataire erfgenamen de inkorting vragen. Via de inkorting eisen de reservataire erfgenamen,
Ruimere inschrijvingsplicht in de KBO
Registratie in de KBO onder het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
In het streven naar een aantrekkelijker ondernemingsklimaat werd er gesleuteld aan het ondernemingsrecht. Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (“WVV”) schaft het begrip ‘handelaar’ af en voert het nieuwe begrip ‘onderneming’ in. Het nieuwe ondernemingsbegrip heeft gevolgen voor de inschrijving in de KBO (Kruispuntenbank van Ondernemingen).  Ruim
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Word jij onze nieuwe collega?

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief