Het Ryanair arrest

Ook recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen indien koop finaal niet (volledig) plaatsvindt

Het Europees Hof van Justitie bevestigde recent dat de btw over kosten gemaakt met betrekking tot de verwerving van aandelen aftrekbaar kan zijn, zélfs indien de verwerving uiteindelijk niet (volledig) wordt verwezenlijkt. Hiermee bevestigt het Hof van Justitie opnieuw dat handelingen gesteld tot voorbereiding van een economische activiteit ook recht op aftrek kunnen verlenen. Tegelijkertijd wordt hiermee ook opnieuw bevestigd dat dergelijk recht op aftrek van kosten gemaakt in het kader van de verwerving van aandelen alleen bestaat indien er een rechtstreeks en onmiddellijk verband bestaat met een belaste economische activiteit of de algemene kosten van de economische activiteit.

Het Ryanair - arrest
De feiten van het arrest kunnen als volgt worden samengevat. De alom bekende luchtvaartmaatschappij Ryanair had in de loop van 2006 een openbaar bod uitgebracht op alle aandelen van een andere luchtvaartmaatschappij. De bedoeling van Ryanair was hierbij om na de overname (belaste) managementdiensten te leveren aan de overgenomen vennootschap. Om mededingingsrechtelijke redenen konden niet alle aandelen worden verworven, maar slechts 29%. In het kader van de geplande overname heeft Ryanair kosten gemaakt voor onder andere adviesdiensten. De btw gerekend over deze adviesdiensten wenste Ryanair in aftrek te brengen, hetgeen de fiscus geweigerd heeft. In deze context werd aan het Hof van Justitie verzocht of een vennootschap recht op aftrek heeft van de btw voor de kosten die zij gedaan heeft met het oog op de overname van alle aandelen van een vennootschap aan wie, na de overname, belaste managementdiensten zullen worden verstrekt, zélfs indien vast is komen te staan dat deze activiteit niet van de grond is gekomen.

Het Hof beantwoordt deze vraag positief. Zij bevestigt dat voorbereidende handelingen eveneens tot de economische activiteit moeten worden gerekend en hiervoor dus een recht op aftrek bestaat indien deze handelingen hun oorzaak vinden in een (geplande) btw-belaste activiteit. De geplande btw-belaste activiteit bestaat bij Ryanair uit het leveren van managementdiensten aan de overgenomen vennootschap. Het Hof herhaalt hierbij eveneens de methodologie vervat in eerdere rechtspraak, op basis waarvan, specifiek voor wat betreft de aankoop van aandelen moet worden geëvalueerd of dergelijk recht op aftrek bestaat in hoofde van de koper.

Passieve of actieve holding?
Zo herinnert het Hof eraan dat een holding principieel niet btw-plichtig is (‘passieve holding’), tenzij zij direct of indirect inmengt in het beheer van haar dochteronderneming(en) (‘actieve holding’). Hiertoe is vereist dat de inmenging gepaard gaat met aan de btw onderworpen handelingen. In eerdere rechtspraak werd reeds geoordeeld dat dergelijke inmenging kan bestaat uit onder meer administratieve, boekhoudkundige, financiële, commerciële en technische diensten1, maar ook een btw-belaste verhuur2 of zelfs een terbeschikkingstelling van kapitaal indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan3. Indien de moedervennootschap zich daarentegen enkel inmengt in het beheer van haar dochter zonder dat bijkomende diensten worden verleend of zij dergelijke diensten wel verleent maar hiervoor geen vergoeding ontvangt, zal zij in dit verband geen btw-activiteit uitoefenen en dus niet btw-plichtig zijn.

Recht op aftrek
Conform de algemene principes van de btw, zal een holding zal slechts over een recht op aftrek beschikken indien zij een goed of dienst gebruikt voor haar btw-belaste handelingen. Aangezien het recht op aftrek principieel ontstaat op het moment dat de btw opeisbaar wordt (i.e. op het tijdstip van de levering van de goederen of het verrichten van de diensten), kan dit recht dus worden uitgeoefend alvorens de btw-belaste handeling effectief wordt verricht. In het Ryanair-arrest bevestigt het Hof in dit verband dat van zodra het recht is ontstaan, dit ook behouden blijft, ook indien de geplande activiteit niet van de grond is gekomen en dus finaal niet heeft geleid tot btw- belaste handelingen of indien omstandigheden buiten de wil van de belastingplichtige om ertoe hebben geleid dat goederen en/of diensten niet konden worden gebruikt voor belaste handelingen.

Er bestaat bovendien slechts een recht op aftrek voor zover er een rechtstreeks en onmiddellijk verband bestaat tussen de aankoop van goederen en/of diensten waarvoor men het recht op aftrek wenst uit te oefenen en een of meer handelingen in een later stadium waarvoor recht op aftrek bestaat. Dit veronderstelt dat de gemaakte kosten in een eerder stadium zijn opgenomen in de prijs van de in een later stadium verkochte producten. Het Hof heeft echter eveneens aanvaard4 dat de belastingplichtige ook over een recht op aftrek beschikt, indien de betrokken kosten behoren tot de algemene kosten van deze laatste, aangezien de algemene kosten geacht worden rechtstreeks en onmiddellijk verband te houden met de ganse economische activiteit en deze als dusdanig opgenomen zijn in de prijs van alle producten van de onderneming.

Zo oordeelde het Hof dat kosten die gemaakt worden om de algemene economische activiteit van de onderneming te versterken, tot de algemene kosten behoren. Het betrof in casu, kosten gemaakt in het kader van een verkoop van aandelen (naar aanleiding van een beursintroductie), om het kapitaal van de onderneming te versterken5. In de mate dat bepaalde kosten sowieso zouden zijn gemaakt, ongeacht of de moedervennootschap al dan niet belastbare handelingen verricht voor de dochteronderneming, kunnen deze kosten hun directe oorzaak niet vinden in de economische activiteit van de moederonderneming en worden zij niet geacht verbonden te zijn met handelingen die een recht op aftrek verlenen6

In het geval van Ryanair oordeelt het Hof dat de gemaakte kosten met betrekking tot de verwerving van de aandelen inderdaad gemaakt werden in het kader van een (geplande) economische activiteit (het verrichten van managementprestaties) en de kosten op deze manier behoren tot de algemene kosten van deze activiteit. Ryanair beschikt bijgevolg over een recht op aftrek van de btw opgelopen op de kosten die gemaakt werden in het kader van een geplande overname, wanneer Ryanair voornemens was aan de overgenomen vennootschap belaste handelingen te verrichten.

Implicaties
Hoewel in eerdere arresten reeds werd bevestigd dat ook voorbereidende werkzaamheden recht op aftrek kunnen verlenen, wordt dit principe in het Ryanair-arrest ook toegepast op de kosten gemaakt met betrekking tot de aankoop van aandelen. Dezelfde voorwaarde blijft in dit verband van toepassing, namelijk er wordt slechts een recht op aftrek toegestaan voor zover de kosten gemaakt met betrekking tot de aankoop van aandelen kunnen worden gelinkt aan een belastbare handeling. Middels dit arrest wordt enkel bevestigd dat dit recht op aftrek ook bestaat voor wat betreft de voorbereidende handelingen gemaakt met de bedoeling een economische activiteit te verrichten. Het feit of deze economische activiteit in een later stadium al dan niet plaatsvindt, is van weinig belang. Wanneer een holdingmaatschappij bijgevolg kosten maakt met betrekking tot de aankoop (of verkoop) van aandelen, moet worden geëvalueerd of deze kosten kunnen worden gelinkt aan een (geplande) specifieke economische activiteit (bv. het verstrekken van managementdiensten aan de dochteronderneming) dan wel kunnen worden aangemerkt als algemene kosten. Het feit dat de geplande economische activiteit, geheel of gedeeltelijk, niet doorgaat staat dit recht op aftrek niet in de weg.

 

[1] Arrest C-16/00, Cibo Participations SA
[2] Arrest C-320/17,  Marle Participations SARL
[3] Arrest C-142/99, Floridienne SA & Berginvest SA
[4] Arrest C-98/98, Midland Bank plc. ; Arrest C-169/04 Abbey National plc.
[5] Arrest C-465/03, Kretztechnik AG
[6] Arrest C-502/17, C&D Foods Acquisition ApS. Gelijkaardig aan het Ryanair-arrest ging ook de geplande verkoop van aandelen niet door, hetgeen ook hier niet in de weg staat aan een mogelijk recht op aftrek, ware het niet dat de gemaakte kosten geen betrekking hadden op een economische activiteit.

Ruimere inschrijvingsplicht in de KBO
Registratie in de KBO onder het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
In het streven naar een aantrekkelijker ondernemingsklimaat werd er gesleuteld aan het ondernemingsrecht. Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (“WVV”) schaft het begrip ‘handelaar’ af en voert het nieuwe begrip ‘onderneming’ in. Het nieuwe ondernemingsbegrip heeft gevolgen voor de inschrijving in de KBO (Kruispuntenbank van Ondernemingen).  Ruim
Het voordeel is een belastbaar VAA
Voortaan fiches en bedrijfsvoorheffing bij voordelen toegekend door buitenlandse ondernemingen
Moet, op een voordeel ontvangen van een buitenlandse vennootschap, bedrijfsvoorheffing worden ingehouden? Die vraag dient thans in de meeste situaties negatief te worden beantwoord.
Juridisch meest correcte oplossing
Successief vruchtgebruik: Vlabel bevestigt de heffingswijze van de registratierechten
Op 10 december 2018 werd een opmerkelijk standpunt gepubliceerd op de website van Vlabel (Standpunt nr. 18083 van 26 november 2018). De vastgoedfiscaliteit wordt steeds verfijnder met steeds meer (fiscale) voordelen. De vraag moet dan ook gesteld worden of de alom gekende “eenvoudige” vruchtgebruiken niet deels zullen vervangen worden door verrichtingen met een dubbel of successief  vruch
Vanaf 1 januari 2019
Nieuw Vlaams Huurdecreet
Op 24 oktober 2018 keurde het Vlaams parlement het nieuwe Vlaamse Huurdecreet goed. In onze nieuwsbrief van 26 oktober 2017 gaven we reeds een eerste aanzet van de wijzigingen welke dit nieuwe decreet met zich meebrengen. Een van de belangrijkste veranderingen blijft het ruime toepassingsgebied van het decreet. Enerzijds wordt in een uitgebreide regelgeving voorzien voor de huur van een woning bes
Schriftelijk bevestigd aan ons kantoor
Bevestigd: zowel vruchtgebruiker als naakte eigenaar op te nemen in UBO-register
Op 31 oktober 2018 is het register van uiteindelijke begunstigden (het “UBO register”) officieel in werking getreden. Op basis van de wetteksten en de verklarende toelichting, dienen als uiteindelijke begunstigde(n) van vennootschappen in de eerste plaats te worden meegedeeld, de natuurlijke perso(o)n(en) die rechtstreeks of onrechtstreeks een toereikend percentage van de stemrechten of van he
Het onderhandelde brexit-akkoord werd weggestemd
Vier op de vijf ondernemingen die handel drijven met de UK zijn nog niet voorbereid op de brexit
Gisteren werd het onderhandelde brexit-akkoord weggestemd in het Britse Lagerhuis. De kansen op een “no-deal" brexit scenario nemen aanzienlijk toe nu de standpunten zich lijken te verharden. Brexiteers mogen dan wel spreken van “a proper brexit”, maar in de praktijk komt dit neer op een chaotische brexit. Minister van Financiën,  Alexander De Croo, luidde vanmorgen d
De inschrijvingsplicht wordt ruimer
Meer ondernemers moeten zich inschrijven in de Kruispuntbank voor ondernemingen
In het streven naar een aantrekkelijker ondernemingsklimaat werd er onder meer gesleuteld aan het ondernemingsrecht. De wetgever afstapt van het begrip “handelaar”. In plaats daarvan wordt het begrip “onderneming” als overkoepelende term gebruikt. Het nieuwe ondernemingsbegrip  vormt niet alleen de bouwsteen voor zowel de regels van het Wetboek van economisch recht als in het gerechte
Meer specifiek: het huwelijksvermogensrecht
Een nieuwe vergoedingsplicht in het wettelijk stelsel
Wat als een echtgenoot zijn beroep uitoefent in een vennootschap, waarvan alle aandelen “eigen” zijn ? De wet van 22 juli 2018 heeft aanzienlijke wijzigingen aangebracht in het huwelijksvermogensrecht. Met dit artikel gaan wij in op een specifieke aanvulling in het huwelijksvermogensrecht, namelijk de mogelijke benadeling van de gemeenschap bij de beroepsuitoefening door middel van een eige
Veranderingen in de zorgvolmacht en vruchtgebruik
Vermogensplanning: enkele recente ontwikkelingen
De laatste maanden hebben we al regelmatig bericht over  de grote wijzigingen in de vermogens- en successieplanning. Hieronder bezorgen we nog een kleine update over enkele van deze wijzigingen.   De zorgvolmacht: uw vermogen veiligstellen voor later Het klassieke voorbeeld is hier dat van een persoon die omwille van een fysieke of mentale beperking (coma, dementie, …) tijdelijk of
Happy Brexmas?
Hoe bereidt u uw onderneming voor op de brexit?
Op 10 december besliste de Britse eerste minister om de stemming in het Britse Lagerhuis over brexit-deal uit te stellen. De kans op een “no deal” rampscenario neemt verder toe. Wat zijn de belangrijke data? Het Verenigd Koninkrijk heeft de Europese Raad op 29 maart 2017 formeel kennis gegeven van het voornemen om uit de EU te treden (procedure voorzien in art. 50 EU Verdrag). Het Verenigd
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief