Subsidies in de vennootschap: vrijgesteld of niet?

In het artikel van onze collega’s van Strategy en Operations werden kort enkele subsidies omschreven. Ze gaven daarbij aan u en uw vennootschap te kunnen bijstaan voor wat betreft subsidiebegeleiding van A tot Z.1In het kader hiervan bespreken we graag het fiscale kader rond subsidies: hoe worden de ontvangen subsidies fiscaal behandeld binnen de vennootschap? Zijn deze subsidies vrijgesteld van vennootschapsbelasting en indien ja, aan welke voorwaarden dient men concreet te voldoen om van de vrijstelling te kunnen genieten? Hierna vindt u een greep uit de fiscale behandeling van enkele types en concrete voorbeelden van subsidies.

Kapitaalsubsidies

Principe
Kapitaalsubsidies betreffen in principe van overheidswege verkregen subsidies bedoeld voor investeringen in vaste activa ingevolge diverse wetgevingen. Op basis van de artikelen 24 en 183 WIB92 maken kapitaalsubsidies deel uit van de belastbare winst en zijn deze aldus in principe onmiddellijk en integraal belastbaar in de vennootschapsbelasting. Geen vrijstelling dus.

Let wel, er zijn verschillende types van kapitaalsubsidies. Voor kapitaalsubsidies ontstaan naar aanleiding van het doorvoeren van een bepaald regeringsbeleid is vaak wel in een vrijstellingsregime voorzien. Daarom is het van belang om na te gaan over welk type kapitaalsubsidie het gaat om na te kunnen gaan of er al dan niet een vrijstelling geldt. Bijvoorbeeld: niet vrijgesteld is de zogenaamde strategische transformatiesteun. Wel vrijgesteld daarentegen zullen de ontvangen subsidies zijn in het kader van de economische expansiewetgeving (zie onder).

Uitzondering: gespreide belasting van ontvangen kapitaalsubsidies
Artikel 362 WIB92 voorziet daarenboven in een toegestane afwijking en laat een gespreide belasting toe van ontvangen (niet-vrijgestelde) kapitaalsubsidies mits aan onderstaande cumulatieve voorwaarden is voldaan:

  • Het moet gaan om kapitaalsubsidies (en geen rentesubsidies).
  • Er is een toekenning van overheidswege. Onder overheid wordt verstaan elke openbare instantie van om het even welke niveau: Europese instellingen, Belgische federale, gewestelijke, provinciale en gemeentelijke instanties.
  • De subsidie is toegekend om immateriële en materiële vaste activa te verwerven of tot stand te brengen (waardoor ook exploitatiesubsidies uitgesloten zijn van de uitzonderingsregeling).

Indien cumulatief aan bovenvermelde voorwaarden is voldaan, worden de ontvangen kapitaalsubsidies slechts als winst van het belastbaar tijdperk aangemerkt in verhouding tot de als beroepskosten aanvaarde afschrijvingen en waardeverminderingen op de gesubsidieerde activa. Er vindt met andere woorden een gespreide taxatie plaats.

Interestsubsidies
Anders dan voor kapitaalsubsidies gelden voor interestsubsidies geen bijzondere fiscale bepalingen. Interestsubsidies zijn financiële tussenkomsten vanwege een overheid in de interest die een onderneming betaalt op de door haar openstaande leningen bij de bank. Dit type subsidies is belastbaar volgens de normaal geldende regels. Bijgevolg zal de ontvangen rentesubsidie kwalificeren als een belastbaar winstbestanddeel van het belastbaar tijdperk waarin het werd verkregen. Een voorbeeld hier is de rentetoelage voor KMO’s met hinder door openbare werken (nu vervangen door de hinderpremie) en de investeringssteun voor land- en tuinbouwers van het Vlaams Departement voor Landbouw en Visserij.

Gezien deze subsidies vaak in de vorm van jaarlijkse schijven worden toegekend, zal ook jaarlijks de betreffende toekenning worden opgenomen in de belastbare winst. Worden de interestsubsidies daarentegen niet gespreid maar uitzonderlijk in één keer toegekend, terwijl de subsidie weliswaar betrekking heeft op een investering die over meerdere jaren zal worden afgeschreven, dan zal de ontvangen rentesubsidie gespreid belast worden zoals hierboven ook werd omschreven voor de kapitaalsubsidie.

Vrijstelling van kapitaal- en interestsubsidies: fiscale verwerking
De vrijstelling voor kapitaal- en interestsubsidies worden in de aangifte vennootschapsbelasting verwezenlijkt via een aanpassing in meer van de begintoestand van de reserves. Let wel, indien het kapitaal of interestsubsidies betreft die gespreid in de belastbare basis dienen te worden betrokken, zal ook de vrijstelling slechts gespreid worden toegepast. Het nog niet belaste gedeelte van de subsidie dient dan te worden opgenomen onder de vrijgestelde reserves en aldus pas mee in het resultaat genomen te worden in de latere belastbare tijdperken. Wordt de vennootschap in een later stadium verzocht om de premie of subsidie terug te betalen aan het gewest, dan is de hiermee verband houdende kost uiteraard ook niet aftrekbaar.

Specifiek vrijgestelde gewestelijke premies, kapitaals- en interestsubsidies

Vrijstelling onder de economische expansiewetgeving
Het Generatiepact van eind 2005voerde een vrijstelling in voor wat betreft kapitaal-, interestsubsidies en/of -premies die worden ontvangen in het kader van de economische expansiewetgeving om immateriële en materiële vaste activa aan te schaffen of tot stand te brengen. Een voorbeeld in casu betreft de ecologiepremie.

Deze vrijstelling wordt voorzien op basis van art. 193bis, §1 WIB92 en trad in werking voor premies betekend op een datum die ten vroegste behoort tot het belastbare tijdperk verbonden aan aanslagjaar 2007.

Vrijstelling voor steun ontvangen voor onderzoek en ontwikkeling
Tevens vrijgesteld in de vennootschapsbelasting zijn de premies en kapitaal- en interestsubsidies op immateriële en materiële vaste activa, die aan vennootschappen worden toegekend in het raam van de steun aan onderzoek en ontwikkeling door de bevoegde gewestelijke instellingen, met inachtneming van de Europese reglementering inzake staatssteun.3 Hieronder vallen met zekerheid de VLAIO subsidies van het Milieu- en energietechnologie Innovatie Platform (MIP) en VLAIO subsidies voor onderzoek en ontwikkeling4.

De vrijstelling wordt voorzien op basis van art. 193ter WIB92 en trad in werking voor premies en subsidies betekend op een datum die ten vroegste behoort tot het belastbare tijdperk verbonden aan aanslagjaar 2008.

Andere vrijgestelde gewestelijke premies
Ook vrijgesteld op grond van art. 193bis, §1 WIB92 zijn de tewerkstellingspremies en beroepsoverstapspremies die door de bevoegde gewestelijke instellingen worden toegekend aan vennootschappen en daarenboven op basis van de Europese regels5 kwalificeren als staatssteun voor tewerkstelling. Een voorbeeld van een in aanmerking komende premie is de beroepsoverstapspremie voor werkloze 50-plussers.

Niet-vrijgestelde (al dan niet gewestelijke) premies
Indien er geen uitdrukkelijke wettelijke vrijstelling voorzien is voor de steunmaatregel in kwestie, zal worden teruggevallen op het algemeen principe van de belastbaarheid van subsidies.6 De bovenvermelde vrijstellingen op grond van art.193bis en 193ter WIB92 vormen aldus de uitzonderingen op het algemene beginsel dat ontvangen premies en subsidies belastbare inkomsten zijn van de vennootschap. Bijgevolg zijn lang niet alle subsidies of premies die u kan genieten bijvoorbeeld via een tussenkomst van VLAIO vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Voorbeelden van dergelijke niet vrijgestelde premies/subsidies betreffen onder andere vergoedingen voortvloeiend uit KMO-portefeuille, de strategische transformatiesteun evenals subsidies ontvangen van Flanders Investment and Trade (FIT). Ook andere types van (niet gewestelijke) subsidies zoals de Europese subsidies van het Europees Sociaal Fonds-agentschap (ESF) en andere federale steunmaatregelen zullen belastbare inkomsten uitmaken. 

Uiteraard staat de belastbaarheid of vrijstelling van een bepaald type subsidie niet in de weg dat u voor uw onderneming op zoek gaat naar een extra vorm van financiering voor het plannen van bepaalde investeringen, aanwerven van personeel of organiseren van opleidingen waarvoor u met uw vennootschap in aanmerking kan komen voor het ontvangen van een bepaalde subsidie of premie.
 

[1] https://www.moorestephens.be/nl/diensten/strategy-operations/905-subsidiebegeleiding-van-a-tot-z
[2] Artikel 114 van de wet van 23 december 2005 betreffende het generatiepact (BS 30 december 2005).
[3] Artikelen 106 en 107 van de wet van 25 april 2007 houdende diverse bepalingen (BS 8 mei 2007).
[4] Deze omvat de voormalige zogenaamde ‘IWT-steun’ die werd toegekend via het Vlaamse Instituut voor de aanmoediging van innovatie door Wetenschap & Technologie.
[5] Verordening (EG) nr. 2204/2002 van 12 december 2002 van de Europese Commissie inzake de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op de staatssteun voor tewerkstelling gestelde voorwaarden of die in dat kader door de Europese Commissie worden aanvaard of aanvaard zijn.
[6] Gent, 17 mei 2016.

Een geliefde controlestructuur
De almachtige zaakvoerder van een burgerlijke maatschap : altijd fictie geweest ?
De burgerlijke maatschap is al lang een geliefde controlestructuur bij vermogensplanners. In veel gevallen willen schenkers hun vermogen niet volledig uit handen geven en wensen zij toch nog een zekere controle te behouden over hetgeen ze schenken. Zeker bij de overdracht van familiale vennootschappen willen de schenkers (vaak ouders of familieleden) nog steeds zeggenschap houden over de gang van
Recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen
Het Ryanair arrest
Ook recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen indien koop finaal niet (volledig) plaatsvindt Het Europees Hof van Justitie bevestigde recent dat de btw over kosten gemaakt met betrekking tot de verwerving van aandelen aftrekbaar kan zijn, zélfs indien de verwerving uiteindelijk niet (volledig) wordt verwezenlijkt. Hiermee bevestigt het Hof van Justitie opnieu
Het kan een groter fiscaal voordeel opleveren
De investeringsaftrek: een illustratie van de opties
Ondernemingen en natuurlijke personen krijgen de mogelijkheid om hun belastbare winst te verminderen met een deel van de aanschaffings- of beleggingswaarde van investeringen.
Waardering vruchtgebruik
Nu ook klopjacht op verkoop van vruchtgebruik?
In voorgaande edities is al geschreven over de waardering van het vruchtgebruik bij de verwerving van onroerende goederen, maar er duiken de laatste tijd ook regelmatig berichten op over controles op de waardering van het vruchtgebruik bij de doorverkoop. De rechtspraak heeft echter tot nu toe het standpunt van de belastingplichtige gevolgd. Situatieschets Er is sinds enkele jaren heel wat te
De arbeidsmarkt van de toekomst
Flexibel onbelast (bij)verdienen
In België kennen we drie wettelijke sociale statuten, (i) de werknemer, (ii) de zelfstandige en (iii) de ambtenaar. Evenwel wordt vaak de vraag gesteld of deze opdeling nog afgestemd is op de snel evoluerende arbeidsmarkt waarin flexibiliteit vereist wordt en er heel wat mensen kiezen voor een ‘freelance–statuut’ of verscheidene statuten wensen te combineren. Voka pleitte in dit kader re
Vlabel spreekt verzoenende taal
Zorgt de daling van de Vlaamse verkooprechten voor een stijging van de kosten bij aankoop vruchtgebruik?
De recente tariefdaling (naar 7,00%) voor aankopen van gezinswoningen gaat gepaard met een aantal voorwaarden. Zo moet de koper een natuurlijk persoon zijn.
Belangrijke gevolgen voor burgerlijke vennootschappen en tijdelijke handelsvennootschappen
Hervorming van het ondernemingsrecht
De wet van 15 april 2018 houdende hervorming van het ondernemingsrecht treedt in werking op 1 november 2018. Deze wet introduceert een nieuw en ruim begrip “onderneming”. Hieronder worden enkele in het oog springende gevolgen toegelicht.  De burgerlijke vennootschap verdwijnt  Vanaf 01 november 2018 verdwijnt het onderscheid tussen de burgerlijke en de handelsvennootschap uit het
Wat zijn de gevolgen?
Vlabel teruggefloten door Raad van State inzake de gesplitste verkrijging en inschrijving van blote eigendom en vruchtgebruik
Na een jarenlange betwisting tussen belastingplichtigen en Vlabel, heeft de Raad van State het standpunt van Vlabel vernietigd.
Beperking van het aantal vennootschapsvormen
Help, mijn vennootschapsvorm bestaat binnenkort niet meer!
Het WVV is op komst Op 4 juni 2018 werd het “wetsontwerp tot invoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen” ingediend in de kamer, waarmee we aan de vooravond staan van de grootste hervorming van het vennootschapsrecht sinds de invoering van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen de dato 30 november 1935. Deze grondige hervorming van het vennootschapsrecht g
Is uw organisatie meldingsplichtig?
Goed begonnen is half werk: Bereid uw organisatie voor op de go live van het UBO-register
Op 31 oktober 2018 gaat het register van uiteindelijke begunstigden (het “UBO-register”) live. Wij overlopen voor u waar uw organisatie mee rekening moet houden. 
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief