De fiscus buitenspel zetten door het verwerpen van de nalatenschap: kan dat?

In het erfrecht hebben verschillende erfgenamen een reservataire aanspraak. Zij hebben dus recht op een minimum erfdeel. Sinds de nieuwe erfwet mag men vrij beschikken over de helft van zijn vermogen. Dit noemt men het beschikbaar deel. Als het beschikbaar deel overschreden wordt door giften, kunnen de reservataire erfgenamen de inkorting vragen. Via de inkorting eisen de reservataire erfgenamen, in de mate dat het beschikbaar deel overschreden werd, hun erfdeel terug. Op deze manier verkrijgen de reservataire erfgenamen toch het erfdeel waar zij recht op hebben.

Artikel 921 Burgerlijk Wetboek bepaalt dat enkel de reservataire erfgenamen zelf deze inkorting kunnen vragen. Alleen zij, en niemand anders, kunnen dit in principe eisen. Het arrest van het hof van beroep van Brussel van 12 april 2018 nuanceert één en ander.

De feiten
Het betrof een belastingplichtige met een grote openstaande belastingschuld, die hij niet kon betalen.

Op een gegeven moment overlijdt de moeder van de belastingplichtige nadat ze haar kleinkinderen, die de kinderen van de belastingplichtige zijn, had aangesteld als algemeen legataris. Deze begiftiging overschreed ruimschoots de reserve van de belastingplichtige (de zoon).

De belastingplichtige besliste de nalatenschap van zijn moeder te verwerpen en kon daardoor ook de inkorting niet meer vragen; door de verwerping was hij immers geen erfgenaam meer. De bedoeling van deze verwerping was duidelijk ervoor te zorgen dat de fiscus de erfenis niet kon aanslaan om de schulden te betalen.

Het Hof van beroep
De fiscus liet het hier natuurlijk niet bij. Zij eisten voor het hof van beroep de niet-tegenstelbaarheid van de verwerping van de nalatenschap door de belastingplichtige. Wanneer de verwerping niet tegenstelbaar is, kan zij namelijk in naam van de belastingplichtige de inkorting vorderen.

De fiscus gebruikt hiervoor de zogenaamde “Pauliaanse vordering” uit de artikelen 1167 en 788 van het Burgerlijk Wetboek. Op basis van deze artikelen kan de fiscus zich laten machtigen de nalatenschap toch te aanvaarden in naam van de belastingplichtige, voor zover de verwerping door de belastingplichtige tot doel had de schuldeisers te benadelen. Het hof van beroep acht deze intentie bewezen en liet de fiscus toe de nalatenschap namens de belastingplichtige te aanvaarden. De fiscus kon daarna makkelijk de inkorting tegen de begiftigde kleinkinderen vorderen op basis van artikel 1166 van het Burgerlijk Wetboek.

Het resultaat was uiteindelijk dat de kleinkinderen een deel van de erfenis die zij verkregen van hun overleden grootmoeder aan de fiscus moesten afstaan.Deze uitspraak hoeft niet te verbazen. In het verleden oordeelde de rechtbank van eerste aanleg te Hasselt ook al dat de fiscus zich kan beroepen op artikel 788 van het Burgerlijk Wetboek om een nalatenschap te aanvaarden die eerder door de belastingplichtige werd verworpen.  

Kan alleen de fiscus dit “wapen” gebruiken ?
Nee, een verwerping van nalatenschap die gedaan wordt met het doel de schuldeisers te benadelen, kan doorbroken worden, ongeacht wie die benadeelde schuldeisers ook zijn! Ze moeten er wel voor naar de rechtbank trekken.

De moraal van het verhaal is dat het niet zomaar mogelijk is schuldeisers te benadelen door een nalatenschap te verwerpen. Dit kan enkel wanneer de verwerper goede redenen kan aanhalen voor deze verwerping. Het komt er dus op aan goed op voorhand na te denken en te argumenteren waarom de verwerping juist gebeurt.

Het verdere verloop van de relatie tussen het VK, de EU en de EER
Welke impact heeft de Brexit op uw vennootschapsbelasting?
Op vandaag hoort het Verenigd Koninkrijk (VK) nog steeds tot de Europese Unie (EU) evenals tot de Europese Economische Ruimte (EER). Intussen kreeg het VK namelijk tot ten laatste 31 oktober 2019 de tijd om de Brexit te realiseren. Dit betekent dan ook dat grensoverschrijdende transacties die met het VK worden verricht nog steeds binnen het toepassingsgebied van de Europese richtlijnen vallen. Na
Minder streng circulaire voor horecasector
Nieuw circulaire voor BTW tarief bij restaurant- en cateringdiensten
Op 1 januari 2010 werd het btw tarief voor restaurant- en cateringdiensten verlaagd naar 12%. Dit tarief geldt enkel voor het eten. De dranken (ook de niet-alcoholische en de koffie en thee) zijn nog onderworpen aan het standaard btw-tarief van 21%. De Administratie publiceerde op 23 december 2009 een toelichting waarin ze besprak hoe een enige prijs voor een menu (inclusief drank) voor het bepale
Wordt uw bestuurdersaansprakelijkheid eindelijk beperkt?
Bestuurdersaansprakelijkheid in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Wordt uw bestuurdersaansprakelijkheid eindelijk beperkt onder het nieuwe WVV? Het nieuw Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) werd, na een hobbelig parcours te hebben doorlopen, op 28 februari 2019 gestemd in de Kamer. Een van de meest in het oog springende vernieuwingen die het WVV doorvoert is de invoering van een beperking op de bestuurdersaansprakelijkheid in artikel 2:57. Va
Voortaan ook ‘hoge’ forfaitaire kostenaftrek voor zelfstandigen.
Aangifteformulier personenbelasting AJ 2019: enkele nieuwigheden toegelicht
Voortaan ook ‘hoge’ forfaitaire kostenaftrek voor zelfstandigen en andere wijzigingen. Het nieuwe aangifteformulier personenbelasting voor aanslagjaar 2019 werd op 7 april gepubliceerd, het startschot voor de jaarlijkse aangifterace is dus gegeven. Voor de Vlaamse aangifte zijn er “slechts” 6 codes bijgekomen en voor de Waalse en de Brusselse aangifte telkens “slechts” 7 codes. Toch
Heeft het nieuw ondernemingsbegrip gevolgen voor u?
Ruimere inschrijvingsplicht in de KBO – verduidelijking voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
In een vorig artikel lichtten we al toe dat de invoering van het begrip ‘onderneming’ in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) ook gevolgen heeft voor de inschrijving in de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen). Hier willen we dieper ingaan op de inschrijvingsplicht voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid.  Gevolg verruimd ondernemingsbegrip  Door h
Voelbare gevolgen op fiscaal vlak
Impact van de Brexit op de registratie- en erfbelasting
De spanning in het Verenigd Koninkrijk is te snijden. De initiële datum van de Brexit, 29 maart 2019, werd inmiddels opgeschoven. Naargelang er een akkoord wordt goedgekeurd of niet op 29 maart, wordt de datum van de Brexit opgeschoven naar 12 april in geval van een harde Brexit (zonder akkoord) en naar 22 mei in geval van een zachte Brexit (met akkoord). Het is een evidentie dat de Brexit z
Een versoepeling voor KMO's
Nieuwe interestaftrekbeperking biedt vooral ook opportuniteiten
Als onderdeel van de hervorming van de vennootschapsbelasting van eind 2017 werd ook een nieuwe interestaftrekbeperking ingevoerd.
Enkele belangrijke tijdstippen uitgelicht
Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Reeds geruime tijd werd het nieuwe vennootschaps- en verenigingsrecht aangekondigd en op 28 februari 2019 werd de wet goedgekeurd door de Kamer. Hieronder geven we een korte toelichting over enkele belangrijke tijdstippen die gepaard gaan met de inwerkingtreding van deze nieuwe wetgeving.   Invoering van de nieuwe wetgeving  De wet tot invoering van het Wetboek van Ven
Vanaf 1 mei 2019
Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen goedgekeurd
Op 28 februari 2019 heeft de Kamer het langverwachte Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (afgekort WVV) dan toch goedgekeurd. Vanaf 1 mei 2019 heeft ons land bijgevolg een nieuw vennootschapsrecht. Het huidige Wetboek van Vennootschappen - dat reeds van 7 mei 1999 dateert – is niet langer aangepast aan de hedendaagse behoeften van het bedrijfsleven. Met het WVV tracht de wetgever Belg
De revival van opstal
Opstal als stealth-vruchtgebruik?
Recent werd een opmerkelijk arrest door het Hof van Beroep van Brussel geveld inzake de belasting van te goedkope natrekking bij opstal (23 januari 2019). Ook in het verleden waren hier al een aantal uitspraken over gedaan (zie onder meer het Hof te Gent van 31 oktober 2017). De interesse omtrent het einde van opstal bestaat duidelijk bij de fiscus en de beide arresten tonen ook aan dat er soms we
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Word jij onze nieuwe collega?

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief