2014 wordt het jaar van de vereffeningen

In het licht van de verhoging van de roerende voorheffing op de liquidatiebonus van 10% naar 25%, overwegen heel wat zelfstandigen om hun vennootschap te ontbinden. Doen ze dat nog vóór 1/10/2014, dan kunnen ze nog "genieten" van de verminderde voorheffing van 10%. We kunnen u alvast de boodschap meegeven dat u hier goed moet over nadenken en u goed moet laten adviseren vooraleer te besluiten tot een ontbinding. Denk dus goed na en neem geen emotionele beslissing.

Eenmaal uw besluit vaststaat, moet u er rekening mee houden dat een ontbinding en vereffening niet van vandaag op morgen volledig is afgehandeld. Zo zal u eerst moeten bekijken of uw vennootschap in aanmerking komt voor de vereenvoudigde of gewone vennootschapsrechtelijke procedure van ontbinding en vereffening.

Ook fiscaal zijn er een aantal bijzondere aandachtspunten die goed moeten worden bestudeerd. Laat dit vooraf goed in kaart brengen aangezien er nadien geen weg meer terug is en de rekening soms fors kan oplopen …

De vereffeningsprocedure volgens het vennootschapsrecht
Indien de aandeelhouders of vennoten beslissen om hun vennootschap te ontbinden, dan hebben zij de mogelijkheid om te opteren voor de "gewone" vereffeningsprocedure of de "vereenvoudigde" vereffeningsprocedure.

Vereenvoudigde vereffeningsprocedure

Deze procedure is algemeen beter bekend als "de ontbinding en vereffening in één akte". Deze procedure is slechts mogelijk indien de volgende voorwaarden cumulatief worden vervuld[8]:

  • er wordt geen vereffenaar aangeduid
  • uit de op te stellen staat van activa en passiva blijken geen schulden meer
  • alle aandeelhouders of vennoten zijn aanwezig of geldig vertegenwoordigd op de algemene vergadering die over de ontbinding beslist en alle besluiten worden unaniem genomen
  • het resterende actief van de vennootschap wordt door de vennoten zelf overgenomen

Voor heel wat kleine KMO-vennootschappen is de vereenvoudigde procedure dus zeker geen onoverkomelijke zaak. Aangezien er wettelijk wordt bepaald dat er geen schulden meer mogen blijken uit de op te stellen staat van activa en passiva (lees: boekhoudkundige staat waaruit het vermogen van de vennootschap blijkt, eventueel aangevuld met een lijst van rechten en verplichtingen die niet in de balans staan vermeld) adviseren wij steeds dat alle schulden van de vennootschap reeds vooraf worden betaald.
Naast het feit dat alle leveranciers, belastingen, opzegvergoedingen personeel, … worden betaald, is het daarbij van belang dat de volgende kosten reeds worden geprovisioneerd en betaald:

  • het ereloon van de notaris voor het verlijden van de notariële akte
  • het ereloon van de bedrijfsrevisor of externe accountant voor het opstellen van het controleverslag over de op te stellen staat van activa en passiva
  • het ereloon van de boekhouder of accountant voor de begeleiding bij het opstellen van de staat van activa en passiva en voor allerlei formaliteiten die (nadien nog) moeten vervuld worden n.a.v. de ontbinding en vereffening

In het Wetboek van Vennootschappen staan een aantal wettelijke voorwaarden opgesomd die strikt moeten worden nageleefd indien een BVBA, NV, CVBA of Comm.VA wordt ontbonden[9]. Zo dient het bestuursorgaan van de vennootschap een bijzonder verslag en een staat van activa en passiva op te stellen met het voorstel om de vennootschap vervroegd te ontbinden en dienen zij verplicht een bedrijfsrevisor of een externe accountant aan te stellen die deze staat controleert en daar een verslag over opstelt. Na het opstellen van dit controleverslag, kan dan een buitengewone algemene vergadering (lees: een vergadering die moet genotuleerd worden voor notaris) besluiten tot de ontbinding van de vennootschap en de onmiddellijke  sluiting van de vereffening.

Na de verplichte passage bij de notaris, zal deze zorgen dat de akte van ontbinding (en eventuele onmiddellijke sluiting van de vereffening) wordt neergelegd op de Griffie van de Rechtbank van Koophandel en dat de publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad gebeurt.

Na het verlijden van de notariële akte dient in principe ook het ondernemingsnummer van de vennootschap te worden geschrapt via de Kruispuntbank van Ondernemingen. Daarnaast dienen er nog een aantal fiscale formaliteiten te worden vervuld zoals het indienen van een aangifte roerende voorheffing, aangifte vennootschapsbelasting "speciaal", formulier 604C voor stopzetting van de Btw, Btw-listing, …

In bijlage vindt u een handig overzichtje waaruit blijkt welke stappen en formaliteiten in de meeste gevallen moeten worden doorlopen of nageleefd

De ervaring leert ons dat u rekening moet houden met een termijn van twee à drie maanden voor alles achter de rug is.

Gewone vereffeningsprocedure

Indien de hierboven beschreven vereenvoudigde vereffeningsprocedure niet kan worden toegepast, dan zit er niets anders op dan een relatief zware administratieve procedure te doorlopen alvorens de vereffening definitief kan worden afgesloten. Die procedure kan worden onderverdeeld in vijf verschillende stadia.

a. Voorbereiding ontbinding

De voorbereiding van de gewone procedure is eigenlijk net dezelfde als de vereenvoudigde procedure.

Om te beginnen doet het bestuursorgaan een voorstel tot ontbinding aan de aandeelhouders of vennoten van de vennootschap. Dit voorstel moet worden gebaseerd op een "staat van activa en passiva" die niet ouder mag zijn dan 3 maanden vóór de datum van de buitengewone algemene vergadering die beslist over de ontbinding. Indien er een commissaris werd benoemd in de vennootschap, dan moet hij een verslag opmaken over deze staat. Werd er geen commissaris benoemd, dan moet er een externe accountant of een bedrijfsrevisor worden aangesteld die over de staat van activa en passiva een controleverslag zal opstellen. Dit controleverslag heeft als doel de aandeelhouders correct te informeren over de financiële toestand van de vennootschap opdat zij met de nodige kennis van zaken kunnen beslissen over de eventuele ontbinding ervan.

b. Ontbinding

De beslissing tot ontbinding moet worden genomen door een buitengewone algemene vergadering (algemene vergadering die wordt gehouden voor een notaris). Op deze algemene vergadering moet minstens  ½ van het maatschappelijk kapitaal zijn vertegenwoordigd en moet de beslissing tot ontbinding minstens ¾ van de stemmen wegdragen. Indien tijdens de eerste vergadering geen ½ van het aandeelhouderschap present is, zal een tweede vergadering bij elkaar worden geroepen om alsnog te beslissen over de al of niet ontbinding van de vennootschap. In dat geval kan de vergadering beslissen met een ¾ meerderheid, en dat ongeacht het maatschappelijk kapitaal dat is vertegenwoordigd op deze vergadering.

Op de algemene vergadering wordt een (of meerdere) vereffenaar(s) aangesteld. Vooraleer deze echt aan de slag kan of kunnen, moet de aanstelling worden bevestigd of gehomologeerd door de Rechtbank van Koophandel waar de zetel van de vennootschap is gelegen. Vooraleer de aanstelling te bevestigen of te homologeren, zal de rechtbank de rechtschapenheid van de vereffenaar(s) controleren.

Het verschil met de vereenvoudigde procedure is dat de beslissing tot ontbinding kan genomen worden met een ¾ meerderheid (versus unaniem akkoord van alle aandeelhouders of vennoten) en dat er een vereffenaar moet worden benoemd onder het goedkeurend oog van de Rechtbank van Koophandel.

c. Vereffening

De vereffenaar heeft als taak om vanaf de bevestiging of homologatie van zijn benoeming zoveel mogelijk activabestanddelen te realiseren. De daaruit verworven liquiditeiten zullen worden aangewend om de resterende schulden te betalen.

Tijdens de vereffening van de vennootschap heeft de vereffenaar de plicht om op regelmatige basis "omstandige vereffeningsstaten" voor te leggen aan de griffie van de Rechtbank van Koophandel. In het eerste jaar zal aan de rechtbank tot tweemaal toe zo’n omstandige staat moeten worden verzonden: de eerste maal in de 7e maand en vervolgens in de 13maand[10]. Vanaf het tweede jaar van de vereffening dient de omstandige vereffeningsstaat één keer per jaar te worden verzonden. Deze plicht werd geïntroduceerd in de wetgeving met als voornaamste doel meer controle te kunnen uitoefenen op de vereffeningswerkzaamheden van de aangestelde vereffenaar(s). Vooral voor de schuldeisers van de vennootschap is dat van belang. Zij kunnen immers deze omstandige vereffeningsstaten raadplegen en dus inschatten waar ze nog op mogen rekenen.

d. Goedkeuring plan van verdeling

Vooraleer de vereffening definitief kan worden gesloten, dient de vereffenaar een "plan van verdeling", ter verdeling van de activa onder de verschillende schuldeisers, voor akkoord voor te leggen aan de Rechtbank van Koophandel[11].

Dit verdelingsplan geeft een overzicht van de nog overblijvende activabestanddelen en schulden. De vereffenaar geeft ook aan hoe hij van plan is om de resterende schulden te betalen en vraagt daarbij aan de Rechtbank van Koophandel om haar goedkeuring.

e. Sluiting vereffening

Na goedkeuring van dit verdelingsplan worden de resterende schulden betaald of worden de nodige gelden of waardepapieren daartoe in consignatie gegeven bij de Deposito- en Consignatiekas. Pas nadien kan de vereffening worden afgesloten. De vereffeningsrekeningen en stavingstukken moeten minstens één maand vóór de afsluitende algemene vergadering worden neergelegd op de maatschappelijk zetel van de vennootschap[12].

De controle op deze vereffeningsrekeningen zal geschieden door de commissaris. Indien er geen commissaris werd benoemd, kan de controle van deze stukken geschieden door de aandeelhouders of vennoten zelf. Zij kunnen zich daarvoor laten bijstaan door een externe accountant.

Na deze wachttermijn[13] kan de algemene vergadering dan uiteindelijk overgaan tot het sluiten van de vereffening. Deze vergadering dient niet te gebeuren met tussenkomst van een notaris, tenzij er een onroerend goed aan de vennoten zou worden toebedeeld. Het (eventuele) liquidatiesaldo kan dan worden uitgekeerd aan de aandeelhouders.

Tenslotte zal het besluit tot sluiting van de vereffening worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

De vereffening van een vennootschap heeft ook fiscale consequenties
De vereffening van een vennootschap heeft ook op fiscaal vlak een aantal consequenties. In het bijzonder kan de ontbinding en vereffening een impact hebben op het vlak van vennootschapsbelasting, roerende voorheffing, Btw en registratierechten.

a. Vennootschapsbelasting

Op de winsten die de vennootschap realiseert tijdens haar vereffening, moet uiteraard belasting worden betaald overeenkomstig de normale regels van de vennootschapsbelasting. De winst van de vennootschap bevat bovendien de meer- of minderwaarden die worden verwezenlijkt of vastgesteld naar aanleiding van de verdeling van het maatschappelijk vermogen. Voorheen vrijgestelde reserves (zoals o.a. de investeringsreserve) worden uiteindelijk belastbaar.

Alles wat aan de aandeelhouders wordt uitgekeerd in natura, moet worden gewaardeerd tegen marktwaarde. Bij voorkeur baseert men die waardering op een schattingsverslag zodat discussies n.a.v. een eventuele belastingcontrole kunnen worden vermeden.

Vooral indien er onroerende goederen in de vennootschap zitten, kunnen de meerwaarden hierop en bijgevolg de daarop verschuldigde vennootschapsbelasting aanzienlijk zijn. Soms zelfs zo hoog dat één of meerdere onroerende goederen moeten worden verkocht om de verschuldigde vennootschapsbelasting en verschuldigde roerende voorheffing te kunnen betalen …

b. Roerende voorheffing

Voor de verschuldigde roerende voorheffing op de liquidatiebonus dient er een onderscheid te worden gemaakt tussen de uitkering die betrekking heeft op het fiscaal gestort kapitaal en de uitkering die betrekking heeft op de opgepotte reserves.

Op de uitkering die het fiscaal gestort kapitaal vertegenwoordigt, dient er uiteraard geen roerende voorheffing te worden betaald door de vennootschap.

Op het surplus zal een roerende voorheffing van 10 % worden ingehouden indien dit wordt uitgekeerd vóór 1/10/2014.

c. Btw

In principe verliest een Btw-plichtige vennootschap gedurende haar vereffening niet de hoedanigheid van  belastingplichtige. Dit impliceert dat er in principe nog Btw op de verkochte activabestanddelen is verschuldigd. De Btw daarentegen die betrekking heeft op de vereffeningskosten (o.a. erelonen accountant, bedrijfsrevisor,…) blijft aftrekbaar.

Voor bepaalde investeringsgoederen zal  in de aangifte de in beginsel afgetrokken Btw moeten worden herzien. De herzieningstermijn van 5 jaar (van toepassing op o.a. uitrusting, meubilair en rollend materieel) of 15 jaar (van toepassing op onroerende goederen) moet daarbij worden gerespecteerd. In bepaalde situaties dient er geen "herziening" maar een "onttrekking" te gebeuren.

d. Registratierechten

Indien de vennootschap nog over onroerende goederen beschikt, wordt bij verkoop daarvan het evenredig registratierecht van 10% (voor OG gelegen in Vlaanderen) of 12,50% (voor OG gelegen in Brussel of Wallonië) verschuldigd.

Indien evenwel de onroerende goederen worden toebedeeld aan de aandeelhouders van de vennootschap kan dat in bepaalde situaties gebeuren aan het verdelingsrecht van 1% - 2,5% of zelfs aan het algemeen vast recht van 50 €.

Dat deze toebedeling voor onaangename verrassingen kan zorgen, kon u reeds lezen in Informatief 137

Bezint voor u begint ...
De ontbinding en vereffening van een vennootschap vergt het nodige onderzoek en voorbereiding indien u als aandeelhouder of vennoot niet voor onaangename verrassingen wenst komen te staan. Laat u vooral goed adviseren vooraleer u een definitieve beslissing neemt. Laat u vooral goed inlichten welke vennootschapsrechtelijke procedure toepasselijk is en wat de consequenties zijn op fiscaal vlak. Vooral dat laatste is van belang indien u niet het risico wenst te lopen dat de fiscus met een groot deel van de liquidatiebonus waarop u had gehoopt, aan de haal gaat …

Ook ondernemingen moeten nu uitdrukkelijk de procedure volgen
Belangenconflict in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Sinds 1 mei 2019 is het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) in werking getreden. Het WVV voorziet in een ruimere en strengere regeling inzake de belangenconflicten die zich mogelijks kunnen voordoen binnen een onderneming. De verruiming bestaat erin dat de bestuurders van coöperatieve vennootschappen, vzw’s&nb
Belangrijke tips bij een schenking
Enkele do’s en don'ts bij de bankgift
De bankgift is nog steeds een zeer geliefde techniek voor de overdracht van geld bij wijze van schenking. Dit is niet zo verwonderlijk aangezien de bankgift een geldige schenking geeft zonder (al te veel) formalisme en zonder schenkbelasting, indien deze volgens de regels van het spel wordt uitgevoerd.Toch zijn er enkele spelregels die roet in het eten dreigen te gooien, indien ze niet correc
Het verdere verloop van de relatie tussen het VK, de EU en de EER
Welke impact heeft de Brexit op uw vennootschapsbelasting?
Op vandaag hoort het Verenigd Koninkrijk (VK) nog steeds tot de Europese Unie (EU) evenals tot de Europese Economische Ruimte (EER). Intussen kreeg het VK namelijk tot ten laatste 31 oktober 2019 de tijd om de Brexit te realiseren. Dit betekent dan ook dat grensoverschrijdende transacties die met het VK worden verricht nog steeds binnen het toepassingsgebied van de Europese richtlijnen vallen. Na
Minder streng circulaire voor horecasector
Nieuw circulaire voor BTW tarief bij restaurant- en cateringdiensten
Op 1 januari 2010 werd het btw tarief voor restaurant- en cateringdiensten verlaagd naar 12%. Dit tarief geldt enkel voor het eten. De dranken (ook de niet-alcoholische en de koffie en thee) zijn nog onderworpen aan het standaard btw-tarief van 21%. De Administratie publiceerde op 23 december 2009 een toelichting waarin ze besprak hoe een enige prijs voor een menu (inclusief drank) voor het bepale
Wordt uw bestuurdersaansprakelijkheid eindelijk beperkt?
Bestuurdersaansprakelijkheid in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Wordt uw bestuurdersaansprakelijkheid eindelijk beperkt onder het nieuwe WVV? Het nieuw Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) werd, na een hobbelig parcours te hebben doorlopen, op 28 februari 2019 gestemd in de Kamer. Een van de meest in het oog springende vernieuwingen die het WVV doorvoert is de invoering van een beperking op de bestuurdersaansprakelijkheid in artikel 2:57. Va
Voortaan ook ‘hoge’ forfaitaire kostenaftrek voor zelfstandigen.
Aangifteformulier personenbelasting AJ 2019: enkele nieuwigheden toegelicht
Voortaan ook ‘hoge’ forfaitaire kostenaftrek voor zelfstandigen en andere wijzigingen. Het nieuwe aangifteformulier personenbelasting voor aanslagjaar 2019 werd op 7 april gepubliceerd, het startschot voor de jaarlijkse aangifterace is dus gegeven. Voor de Vlaamse aangifte zijn er “slechts” 6 codes bijgekomen en voor de Waalse en de Brusselse aangifte telkens “slechts” 7 codes. Toch
Heeft het nieuw ondernemingsbegrip gevolgen voor u?
Ruimere inschrijvingsplicht in de KBO – verduidelijking voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
In een vorig artikel lichtten we al toe dat de invoering van het begrip ‘onderneming’ in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) ook gevolgen heeft voor de inschrijving in de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen). Hier willen we dieper ingaan op de inschrijvingsplicht voor ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid.  Gevolg verruimd ondernemingsbegrip  Door h
Voelbare gevolgen op fiscaal vlak
Impact van de Brexit op de registratie- en erfbelasting
De spanning in het Verenigd Koninkrijk is te snijden. De initiële datum van de Brexit, 29 maart 2019, werd inmiddels opgeschoven. Naargelang er een akkoord wordt goedgekeurd of niet op 29 maart, wordt de datum van de Brexit opgeschoven naar 12 april in geval van een harde Brexit (zonder akkoord) en naar 22 mei in geval van een zachte Brexit (met akkoord). Het is een evidentie dat de Brexit z
Een versoepeling voor KMO's
Nieuwe interestaftrekbeperking biedt vooral ook opportuniteiten
Als onderdeel van de hervorming van de vennootschapsbelasting van eind 2017 werd ook een nieuwe interestaftrekbeperking ingevoerd.
Enkele belangrijke tijdstippen uitgelicht
Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
Reeds geruime tijd werd het nieuwe vennootschaps- en verenigingsrecht aangekondigd en op 28 februari 2019 werd de wet goedgekeurd door de Kamer. Hieronder geven we een korte toelichting over enkele belangrijke tijdstippen die gepaard gaan met de inwerkingtreding van deze nieuwe wetgeving.   Invoering van de nieuwe wetgeving  De wet tot invoering van het Wetboek van Ven
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Word jij onze nieuwe collega?

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief