2014 wordt het jaar van de vereffeningen

In het licht van de verhoging van de roerende voorheffing op de liquidatiebonus van 10% naar 25%, overwegen heel wat zelfstandigen om hun vennootschap te ontbinden. Doen ze dat nog vóór 1/10/2014, dan kunnen ze nog "genieten" van de verminderde voorheffing van 10%. We kunnen u alvast de boodschap meegeven dat u hier goed moet over nadenken en u goed moet laten adviseren vooraleer te besluiten tot een ontbinding. Denk dus goed na en neem geen emotionele beslissing.

Eenmaal uw besluit vaststaat, moet u er rekening mee houden dat een ontbinding en vereffening niet van vandaag op morgen volledig is afgehandeld. Zo zal u eerst moeten bekijken of uw vennootschap in aanmerking komt voor de vereenvoudigde of gewone vennootschapsrechtelijke procedure van ontbinding en vereffening.

Ook fiscaal zijn er een aantal bijzondere aandachtspunten die goed moeten worden bestudeerd. Laat dit vooraf goed in kaart brengen aangezien er nadien geen weg meer terug is en de rekening soms fors kan oplopen …

De vereffeningsprocedure volgens het vennootschapsrecht
Indien de aandeelhouders of vennoten beslissen om hun vennootschap te ontbinden, dan hebben zij de mogelijkheid om te opteren voor de "gewone" vereffeningsprocedure of de "vereenvoudigde" vereffeningsprocedure.

Vereenvoudigde vereffeningsprocedure

Deze procedure is algemeen beter bekend als "de ontbinding en vereffening in één akte". Deze procedure is slechts mogelijk indien de volgende voorwaarden cumulatief worden vervuld[8]:

  • er wordt geen vereffenaar aangeduid
  • uit de op te stellen staat van activa en passiva blijken geen schulden meer
  • alle aandeelhouders of vennoten zijn aanwezig of geldig vertegenwoordigd op de algemene vergadering die over de ontbinding beslist en alle besluiten worden unaniem genomen
  • het resterende actief van de vennootschap wordt door de vennoten zelf overgenomen

Voor heel wat kleine KMO-vennootschappen is de vereenvoudigde procedure dus zeker geen onoverkomelijke zaak. Aangezien er wettelijk wordt bepaald dat er geen schulden meer mogen blijken uit de op te stellen staat van activa en passiva (lees: boekhoudkundige staat waaruit het vermogen van de vennootschap blijkt, eventueel aangevuld met een lijst van rechten en verplichtingen die niet in de balans staan vermeld) adviseren wij steeds dat alle schulden van de vennootschap reeds vooraf worden betaald.
Naast het feit dat alle leveranciers, belastingen, opzegvergoedingen personeel, … worden betaald, is het daarbij van belang dat de volgende kosten reeds worden geprovisioneerd en betaald:

  • het ereloon van de notaris voor het verlijden van de notariële akte
  • het ereloon van de bedrijfsrevisor of externe accountant voor het opstellen van het controleverslag over de op te stellen staat van activa en passiva
  • het ereloon van de boekhouder of accountant voor de begeleiding bij het opstellen van de staat van activa en passiva en voor allerlei formaliteiten die (nadien nog) moeten vervuld worden n.a.v. de ontbinding en vereffening

In het Wetboek van Vennootschappen staan een aantal wettelijke voorwaarden opgesomd die strikt moeten worden nageleefd indien een BVBA, NV, CVBA of Comm.VA wordt ontbonden[9]. Zo dient het bestuursorgaan van de vennootschap een bijzonder verslag en een staat van activa en passiva op te stellen met het voorstel om de vennootschap vervroegd te ontbinden en dienen zij verplicht een bedrijfsrevisor of een externe accountant aan te stellen die deze staat controleert en daar een verslag over opstelt. Na het opstellen van dit controleverslag, kan dan een buitengewone algemene vergadering (lees: een vergadering die moet genotuleerd worden voor notaris) besluiten tot de ontbinding van de vennootschap en de onmiddellijke  sluiting van de vereffening.

Na de verplichte passage bij de notaris, zal deze zorgen dat de akte van ontbinding (en eventuele onmiddellijke sluiting van de vereffening) wordt neergelegd op de Griffie van de Rechtbank van Koophandel en dat de publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad gebeurt.

Na het verlijden van de notariële akte dient in principe ook het ondernemingsnummer van de vennootschap te worden geschrapt via de Kruispuntbank van Ondernemingen. Daarnaast dienen er nog een aantal fiscale formaliteiten te worden vervuld zoals het indienen van een aangifte roerende voorheffing, aangifte vennootschapsbelasting "speciaal", formulier 604C voor stopzetting van de Btw, Btw-listing, …

In bijlage vindt u een handig overzichtje waaruit blijkt welke stappen en formaliteiten in de meeste gevallen moeten worden doorlopen of nageleefd

De ervaring leert ons dat u rekening moet houden met een termijn van twee à drie maanden voor alles achter de rug is.

Gewone vereffeningsprocedure

Indien de hierboven beschreven vereenvoudigde vereffeningsprocedure niet kan worden toegepast, dan zit er niets anders op dan een relatief zware administratieve procedure te doorlopen alvorens de vereffening definitief kan worden afgesloten. Die procedure kan worden onderverdeeld in vijf verschillende stadia.

a. Voorbereiding ontbinding

De voorbereiding van de gewone procedure is eigenlijk net dezelfde als de vereenvoudigde procedure.

Om te beginnen doet het bestuursorgaan een voorstel tot ontbinding aan de aandeelhouders of vennoten van de vennootschap. Dit voorstel moet worden gebaseerd op een "staat van activa en passiva" die niet ouder mag zijn dan 3 maanden vóór de datum van de buitengewone algemene vergadering die beslist over de ontbinding. Indien er een commissaris werd benoemd in de vennootschap, dan moet hij een verslag opmaken over deze staat. Werd er geen commissaris benoemd, dan moet er een externe accountant of een bedrijfsrevisor worden aangesteld die over de staat van activa en passiva een controleverslag zal opstellen. Dit controleverslag heeft als doel de aandeelhouders correct te informeren over de financiële toestand van de vennootschap opdat zij met de nodige kennis van zaken kunnen beslissen over de eventuele ontbinding ervan.

b. Ontbinding

De beslissing tot ontbinding moet worden genomen door een buitengewone algemene vergadering (algemene vergadering die wordt gehouden voor een notaris). Op deze algemene vergadering moet minstens  ½ van het maatschappelijk kapitaal zijn vertegenwoordigd en moet de beslissing tot ontbinding minstens ¾ van de stemmen wegdragen. Indien tijdens de eerste vergadering geen ½ van het aandeelhouderschap present is, zal een tweede vergadering bij elkaar worden geroepen om alsnog te beslissen over de al of niet ontbinding van de vennootschap. In dat geval kan de vergadering beslissen met een ¾ meerderheid, en dat ongeacht het maatschappelijk kapitaal dat is vertegenwoordigd op deze vergadering.

Op de algemene vergadering wordt een (of meerdere) vereffenaar(s) aangesteld. Vooraleer deze echt aan de slag kan of kunnen, moet de aanstelling worden bevestigd of gehomologeerd door de Rechtbank van Koophandel waar de zetel van de vennootschap is gelegen. Vooraleer de aanstelling te bevestigen of te homologeren, zal de rechtbank de rechtschapenheid van de vereffenaar(s) controleren.

Het verschil met de vereenvoudigde procedure is dat de beslissing tot ontbinding kan genomen worden met een ¾ meerderheid (versus unaniem akkoord van alle aandeelhouders of vennoten) en dat er een vereffenaar moet worden benoemd onder het goedkeurend oog van de Rechtbank van Koophandel.

c. Vereffening

De vereffenaar heeft als taak om vanaf de bevestiging of homologatie van zijn benoeming zoveel mogelijk activabestanddelen te realiseren. De daaruit verworven liquiditeiten zullen worden aangewend om de resterende schulden te betalen.

Tijdens de vereffening van de vennootschap heeft de vereffenaar de plicht om op regelmatige basis "omstandige vereffeningsstaten" voor te leggen aan de griffie van de Rechtbank van Koophandel. In het eerste jaar zal aan de rechtbank tot tweemaal toe zo’n omstandige staat moeten worden verzonden: de eerste maal in de 7e maand en vervolgens in de 13maand[10]. Vanaf het tweede jaar van de vereffening dient de omstandige vereffeningsstaat één keer per jaar te worden verzonden. Deze plicht werd geïntroduceerd in de wetgeving met als voornaamste doel meer controle te kunnen uitoefenen op de vereffeningswerkzaamheden van de aangestelde vereffenaar(s). Vooral voor de schuldeisers van de vennootschap is dat van belang. Zij kunnen immers deze omstandige vereffeningsstaten raadplegen en dus inschatten waar ze nog op mogen rekenen.

d. Goedkeuring plan van verdeling

Vooraleer de vereffening definitief kan worden gesloten, dient de vereffenaar een "plan van verdeling", ter verdeling van de activa onder de verschillende schuldeisers, voor akkoord voor te leggen aan de Rechtbank van Koophandel[11].

Dit verdelingsplan geeft een overzicht van de nog overblijvende activabestanddelen en schulden. De vereffenaar geeft ook aan hoe hij van plan is om de resterende schulden te betalen en vraagt daarbij aan de Rechtbank van Koophandel om haar goedkeuring.

e. Sluiting vereffening

Na goedkeuring van dit verdelingsplan worden de resterende schulden betaald of worden de nodige gelden of waardepapieren daartoe in consignatie gegeven bij de Deposito- en Consignatiekas. Pas nadien kan de vereffening worden afgesloten. De vereffeningsrekeningen en stavingstukken moeten minstens één maand vóór de afsluitende algemene vergadering worden neergelegd op de maatschappelijk zetel van de vennootschap[12].

De controle op deze vereffeningsrekeningen zal geschieden door de commissaris. Indien er geen commissaris werd benoemd, kan de controle van deze stukken geschieden door de aandeelhouders of vennoten zelf. Zij kunnen zich daarvoor laten bijstaan door een externe accountant.

Na deze wachttermijn[13] kan de algemene vergadering dan uiteindelijk overgaan tot het sluiten van de vereffening. Deze vergadering dient niet te gebeuren met tussenkomst van een notaris, tenzij er een onroerend goed aan de vennoten zou worden toebedeeld. Het (eventuele) liquidatiesaldo kan dan worden uitgekeerd aan de aandeelhouders.

Tenslotte zal het besluit tot sluiting van de vereffening worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

De vereffening van een vennootschap heeft ook fiscale consequenties
De vereffening van een vennootschap heeft ook op fiscaal vlak een aantal consequenties. In het bijzonder kan de ontbinding en vereffening een impact hebben op het vlak van vennootschapsbelasting, roerende voorheffing, Btw en registratierechten.

a. Vennootschapsbelasting

Op de winsten die de vennootschap realiseert tijdens haar vereffening, moet uiteraard belasting worden betaald overeenkomstig de normale regels van de vennootschapsbelasting. De winst van de vennootschap bevat bovendien de meer- of minderwaarden die worden verwezenlijkt of vastgesteld naar aanleiding van de verdeling van het maatschappelijk vermogen. Voorheen vrijgestelde reserves (zoals o.a. de investeringsreserve) worden uiteindelijk belastbaar.

Alles wat aan de aandeelhouders wordt uitgekeerd in natura, moet worden gewaardeerd tegen marktwaarde. Bij voorkeur baseert men die waardering op een schattingsverslag zodat discussies n.a.v. een eventuele belastingcontrole kunnen worden vermeden.

Vooral indien er onroerende goederen in de vennootschap zitten, kunnen de meerwaarden hierop en bijgevolg de daarop verschuldigde vennootschapsbelasting aanzienlijk zijn. Soms zelfs zo hoog dat één of meerdere onroerende goederen moeten worden verkocht om de verschuldigde vennootschapsbelasting en verschuldigde roerende voorheffing te kunnen betalen …

b. Roerende voorheffing

Voor de verschuldigde roerende voorheffing op de liquidatiebonus dient er een onderscheid te worden gemaakt tussen de uitkering die betrekking heeft op het fiscaal gestort kapitaal en de uitkering die betrekking heeft op de opgepotte reserves.

Op de uitkering die het fiscaal gestort kapitaal vertegenwoordigt, dient er uiteraard geen roerende voorheffing te worden betaald door de vennootschap.

Op het surplus zal een roerende voorheffing van 10 % worden ingehouden indien dit wordt uitgekeerd vóór 1/10/2014.

c. Btw

In principe verliest een Btw-plichtige vennootschap gedurende haar vereffening niet de hoedanigheid van  belastingplichtige. Dit impliceert dat er in principe nog Btw op de verkochte activabestanddelen is verschuldigd. De Btw daarentegen die betrekking heeft op de vereffeningskosten (o.a. erelonen accountant, bedrijfsrevisor,…) blijft aftrekbaar.

Voor bepaalde investeringsgoederen zal  in de aangifte de in beginsel afgetrokken Btw moeten worden herzien. De herzieningstermijn van 5 jaar (van toepassing op o.a. uitrusting, meubilair en rollend materieel) of 15 jaar (van toepassing op onroerende goederen) moet daarbij worden gerespecteerd. In bepaalde situaties dient er geen "herziening" maar een "onttrekking" te gebeuren.

d. Registratierechten

Indien de vennootschap nog over onroerende goederen beschikt, wordt bij verkoop daarvan het evenredig registratierecht van 10% (voor OG gelegen in Vlaanderen) of 12,50% (voor OG gelegen in Brussel of Wallonië) verschuldigd.

Indien evenwel de onroerende goederen worden toebedeeld aan de aandeelhouders van de vennootschap kan dat in bepaalde situaties gebeuren aan het verdelingsrecht van 1% - 2,5% of zelfs aan het algemeen vast recht van 50 €.

Dat deze toebedeling voor onaangename verrassingen kan zorgen, kon u reeds lezen in Informatief 137

Bezint voor u begint ...
De ontbinding en vereffening van een vennootschap vergt het nodige onderzoek en voorbereiding indien u als aandeelhouder of vennoot niet voor onaangename verrassingen wenst komen te staan. Laat u vooral goed adviseren vooraleer u een definitieve beslissing neemt. Laat u vooral goed inlichten welke vennootschapsrechtelijke procedure toepasselijk is en wat de consequenties zijn op fiscaal vlak. Vooral dat laatste is van belang indien u niet het risico wenst te lopen dat de fiscus met een groot deel van de liquidatiebonus waarop u had gehoopt, aan de haal gaat …

Auteurs: Bart Vermoesen & Marc Ottevaere

Het onderhandelde brexit-akkoord werd weggestemd
Vier op de vijf ondernemingen die handel drijven met de UK zijn nog niet voorbereid op de brexit
Gisteren werd het onderhandelde brexit-akkoord weggestemd in het Britse Lagerhuis. De kansen op een “no-deal" brexit scenario nemen aanzienlijk toe nu de standpunten zich lijken te verharden. Brexiteers mogen dan wel spreken van “a proper brexit”, maar in de praktijk komt dit neer op een chaotische brexit. Minister van Financiën,  Alexander De Croo, luidde vanmorgen d
De inschrijvingsplicht wordt ruimer
Meer ondernemers moeten zich inschrijven in de Kruispuntbank voor ondernemingen
In het streven naar een aantrekkelijker ondernemingsklimaat werd er onder meer gesleuteld aan het ondernemingsrecht. De wetgever afstapt van het begrip “handelaar”. In plaats daarvan wordt het begrip “onderneming” als overkoepelende term gebruikt. Het nieuwe ondernemingsbegrip  vormt niet alleen de bouwsteen voor zowel de regels van het Wetboek van economisch recht als in het gerechte
Meer specifiek: het huwelijksvermogensrecht
Een nieuwe vergoedingsplicht in het wettelijk stelsel
Wat als een echtgenoot zijn beroep uitoefent in een vennootschap, waarvan alle aandelen “eigen” zijn ? De wet van 22 juli 2018 heeft aanzienlijke wijzigingen aangebracht in het huwelijksvermogensrecht. Met dit artikel gaan wij in op een specifieke aanvulling in het huwelijksvermogensrecht, namelijk de mogelijke benadeling van de gemeenschap bij de beroepsuitoefening door middel van een eige
Veranderingen in de zorgvolmacht en vruchtgebruik
Vermogensplanning: enkele recente ontwikkelingen
De laatste maanden hebben we al regelmatig bericht over  de grote wijzigingen in de vermogens- en successieplanning. Hieronder bezorgen we nog een kleine update over enkele van deze wijzigingen.   De zorgvolmacht: uw vermogen veiligstellen voor later Het klassieke voorbeeld is hier dat van een persoon die omwille van een fysieke of mentale beperking (coma, dementie, …) tijdelijk of
Happy Brexmas?
Hoe bereidt u uw onderneming voor op de brexit?
Op 10 december besliste de Britse eerste minister om de stemming in het Britse Lagerhuis over brexit-deal uit te stellen. De kans op een “no deal” rampscenario neemt verder toe. Wat zijn de belangrijke data? Het Verenigd Koninkrijk heeft de Europese Raad op 29 maart 2017 formeel kennis gegeven van het voornemen om uit de EU te treden (procedure voorzien in art. 50 EU Verdrag). Het Verenigd
Een geliefde controlestructuur
De almachtige zaakvoerder van een burgerlijke maatschap : altijd fictie geweest ?
De burgerlijke maatschap is al lang een geliefde controlestructuur bij vermogensplanners. In veel gevallen willen schenkers hun vermogen niet volledig uit handen geven en wensen zij toch nog een zekere controle te behouden over hetgeen ze schenken. Zeker bij de overdracht van familiale vennootschappen willen de schenkers (vaak ouders of familieleden) nog steeds zeggenschap houden over de gang van
Recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen
Het Ryanair arrest
Ook recht op btw-aftrek mogelijk voor kosten gemaakt bij de aankoop van aandelen indien koop finaal niet (volledig) plaatsvindt Het Europees Hof van Justitie bevestigde recent dat de btw over kosten gemaakt met betrekking tot de verwerving van aandelen aftrekbaar kan zijn, zélfs indien de verwerving uiteindelijk niet (volledig) wordt verwezenlijkt. Hiermee bevestigt het Hof van Justitie opnieu
Het fiscale kader
Subsidies in de vennootschap: vrijgesteld of niet?
In het artikel van onze collega’s van Strategy en Operations werden kort enkele subsidies omschreven. Ze gaven daarbij aan u en uw vennootschap te kunnen bijstaan voor wat betreft subsidiebegeleiding van A tot Z.1In het kader hiervan bespreken we graag het fiscale kader rond subsidies: hoe worden de ontvangen subsidies fiscaal behandeld binnen de vennootschap? Zijn deze subsidies vrijgestel
Het kan een groter fiscaal voordeel opleveren
De investeringsaftrek: een illustratie van de opties
Ondernemingen en natuurlijke personen krijgen de mogelijkheid om hun belastbare winst te verminderen met een deel van de aanschaffings- of beleggingswaarde van investeringen.
Waardering vruchtgebruik
Nu ook klopjacht op verkoop van vruchtgebruik?
In voorgaande edities is al geschreven over de waardering van het vruchtgebruik bij de verwerving van onroerende goederen, maar er duiken de laatste tijd ook regelmatig berichten op over controles op de waardering van het vruchtgebruik bij de doorverkoop. De rechtspraak heeft echter tot nu toe het standpunt van de belastingplichtige gevolgd. Situatieschets Er is sinds enkele jaren heel wat te
Hoe aftrekbaar zijn uw restaurantkosten?Download de fiscale gids

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief